زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٠

فصل 2 : I

ولادت ، اگر طالع مولود رصدى باشد يا تخمينى ، شروع نمائيم . بعد از آن به تعيين مكان ولادت ،

I

ومعرفت طول وعرض آن موضع ، سعى بليغ كنيم . بعد از آن در نصف النهار مقدم وتالي ، ولادت

I

شمس را تقويم كنيم بر طول مذكور ، ومطالع فلكى وبلدي هر يك معلوم كنيم . وبدان واسطه ساعات

I

تمام روز وشب ولادت استخراج كنيم واجزاى ساعات حقيقي آن شبانروز واجزاى ساعات

I

زماني آن روز يا شب كه اتفاق ولادت در آن بوده است بيرون آوريم . واستخراج طالع

I

ولادت كنيم چنان كه معهود است .

وتعيين زمان سقوط نطفه ، وتحقيق طالع ابتداى كون با جميع دلايل

I

آن ، واستخراج تقويم مشترى در أول ماه دوم از مسقط ، واستخراج تقويم مريخ در أول ماه سوم

I

آن ، واستخراج شمس در أول ماه چهارم آن ، واستخراج تقويم زهره در أول ماه پنجم آن ، واستخراج

I

تقويم عطارد در أول ماه ششم آن ، واستخراج تقويم ماه در أول هفتم آن ، وأحوال قوت وضعف

I

هر يك را بدانيم در تمام آن ماه تا از آنجا معلوم كنيم كه كدام كوكب در زمان تربيت خود قوى حال

I

بوده است وكدام ضعيف حال .

واين جملهء مهمات است بدان سبب كه تمامت أحوال جسماني ورو

I

حانى مولود از قوت وضعف وصحت ومرض وآنكه اثر مزاج كدام كوكب در خلقت أو قوىترند

I

واز آن كدام ضعيف‌تر ، از اين دلايل مىتوان دانستن . واين قانوني است در احكام مواليد زيرا

I

كه دلايل طالع ابتداى كون در احكام خلقت مولود ، أصل است ودلايل طالع ولادت ، فرع آن . و

I

قاعدهء أصحاب اين صنعت چنان است كه چون أصل معلوم نباشد فرع را بدل آن به كار

I

دارند .

بعد از آن به چهار طالع ودو جزو احتياج افتد كه بيرون آوريم ؛ أول ، طالع قران علوين

I

كه مقدم باشد بر ولادت ؛ دوم ، طالع سال ولادت ؛ سوم ، طالع اجتماع يا استقبال مقدم بر ولادت ؛

I

چهارم ، طالع جلوس سلطان بر تخت ملك يا مستولى شدن أو بر مملكتي . واگر طالع آن زمان

I

معلوم نبود طالع آن سال را بدل آن طالع به كار داريم .

وحكم طالع قران نيز همچنين است وآن دو جزو :