زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٥٨

فصل 2 : I

باشد ، ببينيم تا آن روز به كدام كوكب منسوب است . در آن هفته شبى كه منسوب بود به آن كوكب ،

I

نوبت آفتاب را باشد . باز بعد از آن به روز آن كوكب نوبت به آفتاب رسد به همين ضابطه تا

I

اجتماع ديگر .

مثالش : فرض كرديم كه اجتماعي اتفاق افتاد روز يكشنبه كه منسوب است به شمس .

I

بعد از آن نوبت به شب پنجشنبه رسد كه هم منسوب است به آفتاب . پس به اين اعتبار ، نوبت أيام

I

بست داير بود در روز يكشنبه وشب پنجشنبه تا نه بار كه ابتدأ از اجتماع ديگر كرده شود

I

وباقي بر اين قياس باشد .

اما معرفت ساعات بست : اگر اجتماع به روز بود ، اجزاى ساعات

I

زماني آن روز بيرون آوريم ؛ واگر به شب باشد ، اجزاى ساعت زماني آن شب را بدانيم .

I

آن گاه ساعات اجتماع را در پانزده ضرب كنيم وبر اجزاى ساعات زماني قسمت كنيم تا ساعات

I

معوجهء اجتماع حاصل آيد . آن را ساعات أصل نام كنيم . آن گاه اگر در تقويم ، ساعات معوجه ثبت

I

كنيم ، همان ساعات أصل را بعينه مىنويسيم بي زيادت ونقصان در آن روز يا شب كه نوبت

I

به أو رسيده باشد . واگر ساعات مستوى خواهيم كه ثبت كنيم در آن روز يا شب كه نوبت

I

به أو رسيده بود ، اجزاى ساعات زماني استخراج كنيم وآن ساعات أصل را در آن ضرب كنيم

I

وبر پانزده قسمت كنيم تا مبدأ ساعات بست حاصل آيد از آن روز يا شب از ساعات مستويه

I

در برابر آن روز در تقويم در جدول ساعات بست ثبت مىكنيم .

طريقي ديگر : ساعات

I

اجتماع را بر ساعات تمام آن روز يا شب كه اجتماع در وى است قسمت كنيم . آنچه حاصل آيد

I

آن را دقايق معيار خوانيم . آن گاه در هر روز يا شب كه نوبت ساعات بست بدو رسد ، دقايق

I

معيار را در ساعات تمام آن روز يا شب ضرب كنيم تا ساعات بست حاصل آيد .

فصل 2 : I

فصل 2 :

I

در بيان دستو [ ر ] مواليد وترتيب اعمال آن

اما چون پيش از اين بيان كرديم كه طالع مولود يا رصدى

I

باشد يا تخمينى ، وطالع رصدى يا ارتفاعى بود يا غير ارتفاعى ، وطالع ارتفاعى يا ليلى بود يا نهارى ،