زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٥٦

فصل أول : در بيان دستور تقاويم وترتيب آن

با دقايق ودر موضع أو ثبت گردانيم .

مثالش : اگر خواهيم كه بنويسيم تسديس شمس ومشترى

I

روز جمعه به پنج ساعت وده دقيقه ، چنين نويسيم / س‌س‌ىموه‌ى . يا بنويسيم كه اتفاق قوت

I

زهره وآفتاب شب يكشنبه به دو ساعت وپنجاه دقيقه بر اين مثال بود / فوه‌ه‌س‌لارن . بعد

I

از آن ، ساعات تحويل كواكب ديگر به بروج ورسيدن ايشان به أول درجهء شرف وهبوط وبه درجهء

I

أوج وحضيض وظهور واختفاى ايشان ، ورباط أعظم زهره وعطارد يعنى غايت بعد ايشان

I

از آفتاب ، وطلوع منازل از زير شعاع ورجعت واستقامت وأقامت وانتكاث ومانند

I

اين‌ها بيرون آوريم وبر حاشيهء أيمن بنويسيم . بعد از آن ساعات انتقالات قمر به بروج استخراج

I

كنيم ، وساعات اتصالات أو با ديگر كواكب . بعد از آن اتفاق قوت وطريقت قمر با ديگر كواكب

I

بيرون آوريم . واگر اين اتفاق قوت با طريقت به جائى افتد كه ماه را با آن كوكب نظر اتفاق

I

افتاده باشد ، اگر در زير يا بالاى أو جائى بود آنجا نويسيم چنان كه از برابر آن روز بيرون نرود .

I

بعد از آن رسيدن أو به أول درجهء شرف وهبوط خود ، ونيز به أول درجهء شرف آفتاب كه آن

I

أول طريقهء نيره است وآن از درجهء شرف آفتاب است تا درجهء شرف أو . ودر ميان اتصالات

I

قمري اين را به سرخى بنويسيم ، نيره . مانند شرف وهبوط وطريقهء محترقه كه آن از أول هبوط آفتاب است

I

تا درجهء هبوط ماه . بعد از آن مجاسدهء ماه با رأس وذنب وكيد بيرون آوريم . چون تقويم كيد بيرون

I

آورده باشيم وبر حاشيهء صفحهء دوم در أوايل ماه‌هاى ملكي ثبت كرده ، بعد از آن در هر نيم‌روز نظر

I

كنيم تا قمر در كدام منزل است . آن منزل را در جدول منازل قمر به سرخى بنويسيم ، وهر منزل كه ماه

I

در نيم‌روز در آن منزل نبود آن را به سياهى بنويسيم . وساعات انتقال قمر به منازل بيرون آوريم .

I

ودر قرانات قمر با كواكب وديگر كواكب به يكديگر اگر زيرين بالائين را كسف كند به جهت اين

I

علامت / كف بر بالاى آن بنويسيم واگر مماس شوند علامت / مس همچنان .

ودر قرانات