زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٢

فصل أول : در بيان دستور تقاويم وترتيب آن

موضع بنهيم وتقويم مقدم را از آن ده روز بر موضع أول افزائيم وحاصل « 1 » موضع أول را

I

بر دوم ودوم را بر سوم بر همين منوال تا موضع دهم . آن گاه نظر كنيم به موضع دهم اگر به برج ودرج

I

ودقيقه موافق است تا تقويم تالي آن ده روز عمل صواب است ، واگر نه خطا بود . واگر در بهت‌هاى

I

أوسط آن ده روز به وقت آنكه بر ده قسمت كرده‌ايم كسرى مانده باشد كه آن كسر هميشه زايد

I

باشد بر آن بهت‌ها ، آن كسر را در أوايل آن ده روزه داريم به وقت بسط كردن . اگر بهت شمس

I

در تناقض باشد ودر أواخر آن ده روزه داريم ؛ اگر بهت در تزايد بود وبسط تقويم كوكبى كه

I

مستقيم باشد نيز همين است .

وما تقويم آفتاب را در ده روز أول فروردين ملكي بسط كرديم

I

ودر جدول نهاد به جهت مثال . وچون در آن ده روز بهت أوسط أو در نه روز پنجاه

I

ونه دقيقه اقتضا مىكرد ودر يك روز پنجاه وهشت ؛ زيرا كه به وقت قسمت بر ده

I

/ نح خارج شده بود / ط در ميان قسمت كسر مانده . پس آن را در أوايل آن ده

I

روز داشتيم ودر نه موضع پنجاه ونه دقيقه ، برافزوديم ودر يك موضع آخرين

I

پنجاه وهشت ودر جدول ماه فروردين در ده روز أول ثبت كرد .

اما

I

استخراج ميل آفتاب چنان است كه از برابر تقويم أو در يك يك روز

I

سال از أول فروردين تا آخر مسترقه « 2 » در جدول ميل أو درآئيم

I

وميل برگيريم معدل به تعديل ما بين السطرين . واز برابر آن روز از آن

I

ماه كه گرفته‌ايم در جدول دوم ثبت گردانيم . وبه جهت مثال از يك

I

جدول تمام اقسام عرض را بركشيديم واز اقسام طول تا هفت

I

قسم تا باقي را از آنجا معلوم كنند كه تا پانزده قسم چگونه مىبايد كشيدن در هر دو

I

جدول . وصورت هر دو جدول مذكور بر اين منوال باشد :

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] صاصل ( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] مسرقه