زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٦

قسم سوم : در بيان أرباب شهادات وآن دريجان I

مىشمارند تا آخر حوت . ونسبت وجه بعكس اين باشد ، يعنى قسم أول از حمل به مريخ دهند ؛ وقسم دوم

I

را به شمس كه زير اوست ؛ وبه همين ترتيب مىشمارند تا آخر حوت كه باز نوبت به مريخ رسد .

I

در هر دو قسمت وهر كوكبى كه در قسم خود باشد از اين اقسام ، به منزلت قوت آن كس است كه در مقامي

I

كه بارها بوده باشد والفت گرفته . وقوت وجه قوىتر است ، واردجان ضعيف‌تر ، ودريجان

I

ميانه حال .

اما نسبت دوازده بهر آن است كه هر برجى را به دوازده قسمت متساوي كرده‌اند كه هر قسمي

I

دو درجه ونيم بود . وقسم أول را به صاحب آن برج دهند ، وقسم دوم را به صاحب برج دوم ؛ بر

I

همين ترتيب تا آخر اقسام . وبه جهت معرفت دوازده بهر جدولى نهاديم تا از برابر درجات

I

ودقايق برجى كه خواهند تا دوازده بهر أو بدانند درآيند . وآنچه يابند از برج ودرجه ودقيقه ،

I

آن را بر آن برج افزايند فحسب ، نه بر درجات ودقايق أو تا موضع دوازده بهر درجه ودقيقهء

I

آن برج معلوم شود . وصاحب اين برج كه موضع دوازده بهر در آنجا واقع شود ، خداوند

I

دوازده بهر بود . وقوت هر كوكب كه در دوازده بهر خود باشد به منزلت قوت آن كس بود كه در ساحت

I

خانهء خود باشد .

اما نسبت نه بهر آن است كه هر برجى را به نه قسمت كنند متساوي كه هر قسمي از آن

I

سه درجه وبيست دقيقه باشد . وهر قسمي را به كوكبى دهند چنان كه قسم أول را به صاحب برج منقلب

I

دهند از مثلثهء آن برج ، وقسم دوم را به صاحب برج دوم آن برج منقلب ، وقسم سوم را

I

به صاحب برج سوم بر همين ترتيب تا آخر اقسام . باز هر قسمي را از آن سه قسمت متساوي

I

كنند كه هر قسمي از آن يك درجه وچهل دقيقه باشد . وهر قسمي را از آن سه قسم به كوكبى دهند : قسم أول را

I

به صاحب نه بهر ؛ وقسم دوم را به صاحب برج پنجم از آن برج كه صاحب نه بهر خداوند اوست ؛

I

وقسم سوم را به صاحب برج نهم از آن برج مذكور . وهر يكى را از اين دو كوكب ، شريك صاحب

I

نه بهر خوانند .

وأهل هند را اعتقادي عظيم باشد به نه بهر ، واين را از جملهء اسرار علم نجوم