زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٤

قسم أول : I

سال گيرند . پس چنان كه عمر طبيعي هر مولودى متفاوت است به سبب تفاوت قوت وضعف

I

طبيعت هر يك ، همچنان نيز مدت نوبت أسنان هر يك نيز متفاوت است ؛ پس منجم را اگر ذهني

I

صافي باشد وعلمي وافر ، بعد از آنكه مقدار عطيهء عمر مولودى را به تحقيق رسانيده باشد

I

به آن نسبت تقسيم آن تواند كرد .

اما صاحب دور : كوكبى است كه نوبت سال براي حكم آن سال به وى

I

رسد به آن اعتبار كه ابتدأ از صاحب طالع كنند به مذهب حكماى روم ، واز صاحب ساعت

I

ولادت به مذهب حكماى بابل ، را در صاحب ساعت اعتقادي عظيم است وآن را از اسرار نجوم مىدارند .

I

ومثال أو آن است كه حكم سال ولادت از آن كوكب كنند وحكم سال دوم از آن كوكب كه در زير فلك

I

اوست ؛ بر همين ترتيب تا چون نوبت به قمر رسد باز ابتدأ از زحل كنند ودور أو بر هفت سال

I

داير است ، چنان كه سال هشتم نوبت به همان كوكب مىرسد كه ابتدأ از أو كرده باشند . واگر در اعمال

I

تحاويل ، اعتبار هر دو مذهب كنند بهتر باشد .

ومنجمان ما به مذهب أهل بابل عمل مىكنند .

اما صاحب

I

فردار : آن است كه هفتاد سال را از عمر مولود بر هفت قسمت مختلف كرده‌اند وهر قسمي را به كوكبى

I

داده ، چنان كه ده سال را به شمس داده‌اند ، ونه ، قمر را ، ويازده ، زحل را ، ودوازده ، مشترى را ، و

I

هفت ، مريخ را ، وهشت ، زهره را ، وسيزده ، عطارد را . ودر مواليد نهارى ، ابتدأ از شمس كنند

I

كه صاحب نوبت روز است ونوبت شمس را بود ؛ بعد از آن زهره را ، بعد از آ [ ن ] عطارد ، بر ترتيب

I

أفلاك تا به قمر تا باز نوبت به زحل رسد .

ودر مواليد ليلى ، ابتدأ از قمر كنند كه صاحب نوبت

I

شب است ، وهمين ترتيب نگاه دارند تا به تمامى هفتاد سال . آن گاه سه سال را رأس دهند ، ودو سال ذنب را . ومدت نوبت هر قسمي را باز به هفت قسمت متساوي كنند ، وقسم أول را

I

به همان كوكب صاحب نوبت دهند بي شركت ديگرى ، وقسم دوم را به كوكبى دهند كه زير أو باشد

I

فلك أو ؛ همچنين بر ترتيب أفلاك . وآن كوكب را شريك فردار خوانند . وبه جهت اين جدولى نهاديم :