زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٣١

قسم أول : در بيان انتهاى سنوى

عمل بايد كردن تا موضع هر يكى معلوم شود ، وآن وقتي بود كه مدت معلوم باشد .

اما اگر مدت

I

مجهول باشد وقوس تسيير معلوم ، قوس تسيير را در آن جدول مقوس كنيم تا مدت معلوم شود .

قسم

I

دوم : آن است كه حكيم فاضل بطلميوس گفته است تسيير طالع وأوتاد تحويل مىبايد كه چنان كنيم كه

I

فضل الدور يك سأله را بر دور زيادت كنيم ، بر أيام يك سال شمسي قسمت كنيم تا نصيب يك روز حاصل

I

شود . هر روز را به آن مقدار ميرانيم تا آخر سال را ، طالع تحويل به حسب اين تسيير به طالع تحويل ديگر سال

I

رسيده باشد .

وفضل الدور به حسب ارصاد ، مختلف است : به حسب رصد ايلخانى هست / فرها .

I

آن را با دور أضافت كرده ، بر مدت يك سال شمسي قسمت كرديم تا حصهء يك روز بيرون آمد چندين اجزا

I

/ ايج‌كه‌نا تا ثوالث .

وچون خواهيم تا بدانيم كه در مدت معلوم تسيير طالع تحويل به كجا رسيده است ،

I

أيام آن را در اين مقدار ضرب كنيم تا قوس تسيير حاصل آيد . آن را بر مطالع طالع تحويل افزاييم ودر جدول

I

مطالع بلد مقوس كنيم تا درجهء قسمت حاصل آيد . وما جدولى نهاديم بر اين أصل در مدت أيام يك سال

I

شمسي تا اگر مدت معلوم باشد به حسب آن در آن جدول درآئيم وقوس تسيير بگيريم . وآن را

I

بر مطالع طالع تحويل افزائيم ، وحاصل را در جدول مطالع بلد مقوس كنيم تا درجهء قسمت حاصل شود .

I

واگر خواهيم تا بدانيم كه تسيير طالع به دليل چه وقت خواهد رسيدن ، مطالع آن دليل بگيريم

I

به بلد ، ومطالع طالع تحويل را از آن كم كنيم تا قوس تسيير حاصل آيد . آن را مقوس كنيم در آن جدول

I

تا مدت رسيدن طالع تحويل سال به آن دليل معلوم شود .

فصل 7 : در انتهاآت

فصل 7 : در انتهاآت

وآن

I

دو قسم است : يكى ، انتهاى [ سنوى وديگر انتهاى ] شهري .

قسم أول : در بيان انتهاى سنوى

قسم أول : در بيان انتهاى سنوى

وآن چنان باشد كه دلايل

I

طالع أصل را هر سال يك برج رانند ، وحصهء يك روز چندين دقايق بود تا ثوالث / هاديه‌مب .

I

وچون مدت معلوم باشد وخواهيم تا موضع انتها بدانيم أيام مدت معلوم را در اين مقدار

I

ضرب كنيم تا قوس انتها حاصل آيد . آن را بر برج انتها افزائيم تا مواضع انتها حاصل شود .

وبه جهت اين جدولى