زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣١٧

فصل 3 : I

وطريق اين عمل چنان است كه جيب سى درجه را بر جيب تمام عرض كوكب منحط

I

قسمت كنيم ، وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب واز ربع دور بكاهيم تا بعد تسديس حاصل آيد . آن گاه

I

آن را از تقويم كوكب كم كنيم تا موضع تسديس أيمن حاصل آيد ؛ ونظير أو ، تثليث أيسر باشد . ديگر بار

I

آن را بر تقويم كوكب افزائيم تا موضع تسديس أيسر حاصل آيد ؛ ونظير أو موضع تثليث أيمن بود . ودايماً

I

نود درجه بر موضع كوكب افزائيم تا موضع تربيع أيسر حاصل آيد . ونظير أو تربيع أيمن باشد . ومقابله

I

نظير درجهء كوكب بود . وبه جهت اين جدولى نهاديم به تفاضل پانزده پانزده دقيقه تا از برابر

I

عرض كوكب درآييم . بعد تسديس برگيريم به آسانى ، معدل به تعديل ما بين السطرين .

فصل 3 : I

فصل 3 :

I

در دانستن مطارح شعاعات به مذهب ابوريحان بيرونى

وطريق اين عمل چنان است

I

كه جيب عرض كوكب بگيريم وآن را تنصيف كنيم ، وقوس آن در جدول جيب بگيريم تا عرض شعاع

I

كوكب حاصل شود . آن گاه جيب شصت درجه بگيريم وآن را بر جيب تمام عرض شعاع كوكب

I

منحط قسمت كنيم . وحاصل را قوس بگيريم در جدول جيب تا بعد تسديس كوكب حاصل آيد . چون

I

آن را از تقويم كوكب نقصان كنيم موضع تسديس أيمن حاصل شود از فلك البروج ؛ ونظير أو

I

تثليث أيسر بود . وهمان بعد را بر تقويم كوكب افزاييم موضع تسديس أيسر حاصل آيد ؛ ونظير

I

أو تثليث أيمن باشد . وربع دور چون بر تقويم كوكب افزاييم موضع تربيع أيسر حاصل

I

آيد ؛ ونظير أو تربيع أيمن بود . ومقابله نظير درجهء كوكب باشد . اما عرض هر دو تسديس مساوى

I

يكديگر باشند ، وجهت أو جهت عرض كوكب . وعرض هر دو تثليث نيز مساوى عرض

I

هر دو تسديس بود ، وجهت أو خلاف جهت عرض كوكب باشد . وعرض مقابله مساوى

I

عرض كوكب باشد در خلاف جهت . وبه جهت اين جدولى نهاديم به تفاضل

I

پانزده پانزده دقيقه تا از برابر عرض كوكب درآييم ، وبعد تسديس وعرض أو .