زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣١١

مقدمه :

كوكب را سمت نباشد ، ارتفاع أو ارتفاع أفق حادث بود . اگر كوكب را سمت باشد ، ضرب كنيم

I

جيب سمت را در جيب ارتفاع أو منحط ، وقوس حاصل بگير [ يم ] در جدول جيب ؛ وآن را از ربع دور

I

كم كنيم آنچه حاصل آيد .

هشتم ، معرفت عرض أفق حادث ؛ وطريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب

I

عرض بلد را در جيب تمام ارتفاع ، أفق حادث كوكب منحط وحاصل را قوس بگيريم در جدول

I

جيب تا عرض أفق حادث كوكب حاصل آيد ، شمالي ، اگر كوكب در نصف صاعد بود ؛ وجنوبي ،

I

اگر در نصف هابط باشد ؛ چنان كه در باب تسويه البيوت مذكور است .

فصل دوم : در معرفت I

فصل دوم : در معرفت

I

مطالع مصحح ودرجهء مجرى

مقدمه :

مقدمه :

هر كوكب كه أفق حادث أو ، أفق ولادت بود ، مطالع مصحح

I

أو ، مطالع طلوع آن كوكب باشد به بلد . هر كوكب كه أفق حادث أو نظير أفق ولادت بود ، مطالع

I

مصحح أو ، مطالع طلوع أو بود در أفق جنوبي كه مساوى عرض أفق ولادت بود . واز جدول

I

مطالع شمالي ، مطالع جنوبي حاصل آيد به آن طريق كه اگر مطالع جزوى خواهيم كه بدانيم به أفق جنوبي ،

I

مطالع نظير آن جزو بگيريم به أفق شمالي ونصف دور برافزائيم ؛ واگر از دور زيادت شود

I

دور از أو كم كنيم تا مطالع آن جزو حاصل آيد به أفق جنوبي . وهر كوكب كه أفق حادث أو ، دايرهء

I

نصف النهار باشد ، مطالع مصحح أو ، مطالع ممر أو بود . در اين مطلوب ، دو نوع آورديم :

I

نوع أول : طريق أو آن است كه تعديل النهار كوكب به أفق حادث أو بيرون آوريم چنان كه

I

در فصل دوم از باب چهارم از اين مقالت بيان كرده‌ايم . آن گاه نظر كنيم اگر عرض أفق حادث

I

أو وبعد أو از معدل النهار در يك جهت باشند ، تعديل النهار را از مطالع ممر أو كم كنيم . واگر در « 1 » دو جهت مختلف باشند ، بر أو افزائيم تا مطالع مصحح كوكب حاصل آيد . آن را مقوس كنيم در جدول

I

مطالع عرض أفق حادث كوكب ، اگر شمالي باشد تا درجهء مصحح أو حاصل آيد . واگر عرض أفق

I

حادث كوكب جنوبي بود ، نصف دور بر اين مطالع افزائيم وقوس أو بگيريم در جدول مطالع


( 1 ) . " در " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .