زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣١٠

فصل أول : در دانستن عرض أفق حادث

كا .

I

ميانه حال بود وچرب دست ومعاش أو از حرفت باشد .

/ كب . أهل علم وصلاح بود وحال أو ميانه

I

باشد .

/ كج . درجهء بندگان وخادمان است وهر كه به اين درجه زايد تندرست بود .

/ كد . روزى أو از خدمت

I

مخدومان باشد .

/ كه . معالج بود وأهل وروز در آن به سر برد .

/ كو . نيكبخت ورحيم وعفيف ومبارك

I

بود .

/ كز . توانگر بود وكسب كنندهء أموال ومال بسيار جمع كنند وأو را در هر طرفي مال بود .

/ كح . توانگر وفقيه

I

وعالم وحسود بود وصاحب نظم ونثر ودر ابتداى عمر معاونت ظلم كند ودر آخر عمر از رنج وزيان

I

مال از غصه بميرد .

/ كط . صاحب مذهب بود با عقيدت باشد وبعضي مردم أو را أجابت

I

كنند وذكر وتصانيف أو در ميان خلق بماند .

/ ل . پاى أو افگار بود وواعظ باشد وبه ظاهر

I

زاهد نمايد اما حريص باشد بر جمع مال وآنچه جمع كند به وارثان بگذارد .

اما در احكام درجات ، آقا

I

ويل بسيار است مختلف ؛ ليكن اتفاق جمهور بر اين است .

باب 17 : در استخراج عرض I

باب 17 : در استخراج عرض

I

أفق حادث

واين را عرض دايرهء تسيير نيز گويند ؛ وتعريف آن در فصل أول از باب دهم

I

از مقالت سوم كرده‌ايم . ومعرفت آفاق حادثهء كواكب به حسب مواضع ايشان ، در طالع ضروري است

I

در دو مطلوب : يكى ، در بيرون آوردن مطارح شعاعات ؛ ديگر ، در تسييرات ؛ وآن دو فصل است :

I

فصل أول : در دانستن عرض أفق حادث

فصل أول : در دانستن عرض أفق حادث

وآن مبنى است بر معرفت هشت عمل :

أول ،

I

معرفت تمام ارتفاع قطب بروج ؛ چنان كه در فصل سوم از باب سيزدهم از مقالت سوم مذكور است .

I

دوم ، معرفت مشرق طالع ؛ چنان كه در فصل چهارم از باب پانزدهم از اين مقالت مسطور است .

I

سوم ، معرفت ارتفاع كوكب بي عرض يا انحطاط أو ؛ چنان كه در فصل چهارم از باب سيزدهم

I

از مقالت سوم مذكور است .

چهارم ، معرفت ارتفاع كوكب بي عرض ؛ چنان كه در فصل پنجم از باب

I

يازدهم از اين مقالت معين است .

ششم ، معرفت سمت ارتفاع كوكب با عرض ؛ چنان كه در فصل هفتم

I

از باب يازدهم از اين مقالت بيان كرده‌ايم .

هفتم ، معرفت ارتفاع أفق حادث ؛ نظر كنيم اگر آن