زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٨٨

فصل « 1 » 4 : در دانستن نمودار هرمس بابلى

زيرا كه در مدت اين ادوار ، أيام شهور حمل كه ذكر رفت تمام مىشود . ومدت هر يكى را از اين

I

مكث‌هاى مذكور مكث أوسط مىخوانند ؛ بدان سبب كه گاه هست كه غايت نقصان هر يكى از اين

I

مكث‌ها يا به نيم دور قمر مىرسد وآن را مكث أصغر مىگويند . وگاه هست كه مقدار زيادت هر يكى

I

به همين مقدار مىرسد وآن را مكث أكبر مىخوانند . پس به حسب اين اعتبار ، هميشه أوسط در ميان

I

مكث أكبر وأصغر باشد . وبدين نسبت اين را مكث أوسط خوانند . وبناى اعمال اين نمودار

I

بر مكث أوسط است ، ومدت مكث أوسط هر يك ، از ضرب عدد ادوار قمر حاصل آمده است

I

در مدت يك دور أو . وچون مدت نيم دور قمر كه هست چندين أيام وساعات وكسور / يج‌يه‌يالج ،

I

از مكث أوسط هر يكى كم كنند مكث أصغر حاصل آيد . واگر بر آن افزايند مكث أكبر حاصل شود .

I

پس ما به جهت مثال درجه‌ها مكث معين اين عمل كرديم ودر اين جدول ثبت گردانيدم :

قسم سوم : در استخراح مكث مولود در رحم مادر به حسب آنكه قمر در غير درجهء طالع سابع باشد .

وآن چنان است كه اگر در طالع مولودى ، قمر در غير درجهء طالع وسابع باشد اگر چنان كه فوق الأرض