زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٩

فصل دهم : I

نصف دور مر جميع اجزاى دور [ ر ] ا كافى بود .

عمل تعديل أول ماه : جيب مركز وجيب تمام مركز « 1 »

I

را با ربع دور در ما بين المركزين كه به موجب رصد ايلخانى هست / طها وبه رصد بطلميوس

I

/ ىيط منحط ضرب كنيم . وحاصل ضرب جيب مركز را محفوظ أول خوانيم ، وحاصل ضرب جيب

I

تمام مركز را محفوظ ثاني . آن گاه ما بين المركزين را از نصف قطر فلك مايل « 2 » كه هست / س

I

كم كنيم تا نصف قطر فلك حامل حاصل آيد ، به قياس آنكه نصف قطر فلك مايل شصت جزو باشد . وآن

I

به موجب رصد ايلخانى هست / ناها وبه رصد بطلميوس / مطما . آن گاه اين نصف قطر فلك حامل را مربع

I

كنيم ومربع محفوظ أول را از أو كم كنيم ، وجذر باقي بگيريم تا محفوظ ثالث حاصل آيد . آن گاه محفوظ

I

ثاني را تضعيف كنيم واز محفوظ ثالث بكاهيم اگر مركز در ربع أول ورابع بود ؛ بر أو افزاييم اگر در ربع

I

ثاني وثالع باشد تا محفوظ رابع حاصل آيد . آن را مربع كنيم وبا مربع محفوظ أول جمع كنيم وجذر

I

حاصل بگيريم تا بعد مركز تدوير از نقطهء محاذاة حاصل آيد . آن گاه محفوظ أول را بر اين بعد مركز تدوير

I

از نقطهء محاذاة منحط قسمت كنيم تا جيب تعديل ماه حاصل آيد . آن را در جدول جيب قوس بگيريم تا تعديل

I

أول ماه حاصل آيد به موجب آن رصد كه عمل كرده‌ايم .

واگر خواهيم تا بعد مركز تدوير از مركز عالم بدانيم

I

محفوظ ثاني را بر محفوظ ثالث افزائيم اگر مركز در ربع أول ورابع بود ؛ از أو كم كنيم اگر در ربع ثاني

I

وثالث باشد . آنچه حاصل آيد بعد از زيادت يا نقصان ، بعد مركز تدوير قمر بود از مركز عالم .

I

واين بعد در استخراج تعديل ثاني ماه به كار آيد .

عمل تعديل عطارد : چون خواهيم كه تعديل أول عطارد

I

استخراج كنيم نظر كنيم به مركز أو اگر نصف دور كمتر بود ، آن را از نصف دور بكاهيم ؛ واگر بيشتر باشد ،

I

نصف دور از أو كم كنيم . ووتر باقي معلوم كنيم از جدول جيب ، وآن را در ما بين المركزين عطارد

I

كه هست / ج‌ح منحط ضرب كنيم . آنچه حاصل آيد آن را وتر معدل خوانيم ؛ ونگاه داريم . آن گاه مركز را

I

با نصف مركز جمع كنيم وجيبش بگيريم ، وجيب تمامش تا ربع دور ؛ وهر دو جيب را در وتر معدل

( 1 ) . " وجيب تمام مركز " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است . ( 2 ) . " مايل " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .