زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٨

فصل دهم : I

وآن را دقايق خسوف خوانيم . ودر آن زمان نيز ساعات وسط خسوف را نگاه داريم كه از قطر

I

قمر ، بيشتر از آن منخسف نشده است ؛ وآن را دقايق خسوف خوانيم . ودر آن زمان نيز ساعات وسط

I

خسوف را نگاه داريم به پنگان . وهمچنان مترصد مىباشيم تا زمان تمام انجلا ؛ وساعات آن زمان را

I

نگاه داريم . ودقايق خسوف را در دوازده ضرب كنيم وبر دقايق قطر قمر قسمت كنيم تا أصابع قطر قمر

I

حاصل آيد به حسب رصد . آن گاه داير ارتفاع بيرون آوريم واز آنجا ساعات معلوم كنيم . وآن ساعات را

I

از ساعات پنگان بكاهيم تا أزمان خسوف حاصل آيد به موجب رصد . وبه حسب أزمان ومقدار خسوفات

I

وكسوفات ، صحت تقويم نيرين وجوزهر معلوم شود ، وقتي كه در اعمال آن تقصير نكرده باشيم .

فصل دهم : I

فصل دهم :

I

در استخراج تعديلات كواكب هفت‌گانه به حساب ، وتصحيح أوساط حركات ايشان ووسط جوزهر

I

وخاصهء قمر وسفليين

عمل تعديل آفتاب : أول ، مركز أو را منقح گردانيم وجيب مركز وجيب تمام مركز

I

بگيريم تا ربع دور ، وهر يكى را در ما بين المركزين كه به موجب رصد ايلخانى هست / ب‌و ومنحط ضرب

I

كنيم ؛ وحاصل ضرب جيب مركز را مربع كنيم وآن را محفوظ خوانيم . وحاصل ضرب جيب تمام مركز را بر نصف

I

قطر فلك خارج مركز كه هست / س افزائيم ، اگر كمتر از سه برج باشد يا بيشتر از نه برج ؛ واز أو كم كنيم ،

I

اگر بيشتر از سه برج يا كمتر از نه برج بود . آنچه حاصل آيد بعد از زيادت يا نقصان ، مربع آن را با محفوظ

I

جمع كنيم وجذر حاصل بگيريم تا بعد آفتاب حاصل آيد از مركز عالم ؛ به آن اعتبار كه نصف قطر فلك

I

خارج مركز شصت جزو باشد . آن گاه حاصل ضرب جيب مركز را بر بعد شمس از مركز عالم منحط

I

قسمت كنيم تا جيب تعديل شمس حاصل آيد . آن را در جدول جيب قوس بگيريم تا تعديل آفتاب حاصل

I

شود . واگر مقدار ما بين المركزين را در جدول جيب قوس بگيريم غايت تعديل آفتاب حاصل

I

آيد . آن را در جدول به ازاى دو درجهء سرطان وبيست وهشت درجهء قوس وضع كنيم . وهر دو نقطه

I

كه بعد ايشان از نقطهء أوج متساوي بود ، تعديل ايشان نيز متساوي باشد .

پس تعديلات اجزاى