زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٧

باب چهاردهم : در استخراج طالع از ارتفاع قمر

وداير بيرون آوريم . واز آن داير ، ساعات استخراج كنيم اگر خواهيم از آن ارتفاع ، وقت

I

عصر وغايت ارتفاع آفتاب در آن روز ، ساعات معوجه بيرون آوريم ، چنان كه

I

در فصل ششم بيان كرده‌ايم ، وآن را در اجزاى ساعات زماني آن روز ضرب كنيم تا داير حاصل

I

آيد . ماضي يا باقي از ساعات أول وقت عصر بيرون آوريم .

فصل سيزدهم : در استخراج I

فصل سيزدهم : در استخراج

I

ساعات بعد از نصف النهار مقدم

وآن دو نوع باشد :

نوع أول : وآن چنان بود كه مطالع

I

جزو آفتاب را در آن نصف النهار به فلك مستقيم ، از مطالع طالع كم كنيم تا داير حاصل آيد . آن را بر اجزاى

I

ساعات حقيقي قسمت كنيم تا ساعات بعد حاصل شود .

نوع دوم : وآن چنان بود كه مطالع

I

جزو آفتاب زمان ولادت را به فلك مستقيم ، از مطالع طالع كم كنيم تا داير حاصل آيد . آن را بر پانزده

I

قسمت كنيم تا ساعات بعد حاصل شود . واين را ساعات تقويم خوانيم ، بدان سبب كه كوكب را

I

در زمان ولادت به حسب اين ساعات تقويم مىكنيم . واگر خواهيم كه ساعات بعد از نصف

I

النهار تالي بدانيم اين ساعات بعد مقوم را از بيست وچهارم بكاهيم تا ساعات بعد از

I

نصف النهار تالي حاصل آيد يا مطالع طالع را از مطالع آفتاب به فلك مستقيم كم كنيم تا داير

I

حاصل آيد . باقي عمل همان است كه گفتيم ، به همان طريق مؤامره تمام كنيم تا مطلوب حاصل آيد .

I

باب چهاردهم : در استخراج طالع از ارتفاع قمر

باب چهاردهم : در استخراج طالع از ارتفاع قمر

وطريق أو آن است كه از درجهء تقويم

I

قمر ، نصف النهاري وارتفاع أو به أسطرلاب طالع بيرون آوريم به تخمين . آن گاه مطالع جزو آفتاب را

I

در نصف النهار مقدم ، از مطالع طالع كم كنيم . آنچه باقي ماند آن را بر پانزده قسمت كنيم تا ساعات بعد

I

حاصل آيد از نصف النهار مقدم تا زمان قياس . به حسب آن ساعات استخراج تقويم قمر كنيم ، ومركز

I

أو وخاصهء معدلهء أو و « 1 » عرض أو وجهت عرض بدانيم . بعد از آن بعد أو از معدل النهار استخراج كنيم و

I

مطالع درجهء ممر وغايت ارتفاع وانحطاط مدار أوسط ، چنان كه پيش از اين ذكر كرده‌ايم . بعد از آن

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] ر