زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٦

فصل 12 : در معرفت أول وقت عصر

أول باشد . واگر / ص درجه بود ، طالع أول سرطان باشد . واگر زيادت از / ص درجه بود ، طالع

I

در ربع ثاني باشد . واگر مطالع در ربع ثاني وثالث بود ، طالع در ربع مطالع باشد . واگر مطالع

I

در ربع رابع بود وقوس اختلاف بيشتر از / ص درجه باشد ، طالع در ربع ثالث بود . واگر قوس

I

اختلاف / ص درجه بود ، طالع أول جدى باشد . واگر قوس كمتر از / ص درجه بود ، طالع در ربع رابع باشد .

I

آن گاه بعد أو را از أول حمل بر توالى بروج معلوم كنيم تا درجهء طالع حاصل آيد .

فصل دهم : در امتحان I

فصل دهم : در امتحان

I

اين عمل

وطريقش آن است كه اگر استخراج طالع به ارتفاع آفتاب كرده‌ايم ، ارتفاع شمس به حسب درجهء

I

طالع استخراج كنيم چنان كه در فصل چهارم از باب سيزدهم از مقالت سوم بيان كرده‌ايم . اگر به ارتفاع

I

كوكب با عرض استخراج كرده باشيم ، ارتفاع كوكب به حسب درجهء طالع بيرون آوريم . اگر اين

I

ارتفاع آفتاب يا كوكب محسوب مساوى مرصود هر يك باشد ، عمل صحيح باشد ؛ واگر نه ، خطا بود .

I

عمل را از سر بايد گرفتن ومكرر كردن تا آن گاه كه هر دو ارتفاع مساوى يكديگر شوند .

فصل 11 : I

فصل 11 :

I

در استخراج ساعات طلوع فجر وغروب شفق

وطريق أو آن است كه آفتاب را در زمان

I

طلوع يا غروب تقويم كنيم ، وغايت ارتفاع نظير جزو شمس معلوم كنيم ؛ وجيب أوسط بيرون

I

آوريم . وبه جهت طلوع فجر ، هژده درجه ارتفاع نظير جزو آفتاب غروب را ، وبه جهت غروب

I

شفق ، نظير جزو شمس طلوع را ؛ وآن را ارتفاع وقت فرض كنيم . وبه حسب ارتفاع وقت وغايت

I

ارتفاع آن ، نظير جزو آفتاب حسب أوسط فضل الداير بيرون آوريم ؛ واز آنجا داير وساعات

I

استخراج كنيم چنان كه معهود است .

فصل 12 : در معرفت أول وقت عصر

فصل 12 : در معرفت أول وقت عصر

وطريق أو آن است

I

كه ظل نصف النهار آن روز كه خواهيم معلوم كنيم از أصابع يا اقدام ، وبه مذهب أصحاب حديث

I

/ يب إصبع يا / ر قدم بر آن ظل نصف النهار زيادت كنيم . وبه مذهب أصحاب رأى / كد إصبع

I

يا / يد قدم بر آن ظل افزائيم . از آن ظل ، ارتفاع بيرون آوريم واز آن ارتفاع ، فضل الداير