زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٢

فصل 4 : در عكس اين عمل يعنى معرفت ارتفاع I

جيب تا فضل داير حاصل آيد .

نوع چهارم : ضرب كنيم جيب ارتفاع وقت ولادت را در سهم

I

نصف قوس نهار آفتاب يا كوكب ، وآن را قسمت كنيم بر جيب غايت ارتفاع هر يك تا جيب « 1 »

I

ترتيب داير حاصل آيد .

طريقي ديگر : ضرب كنيم جيب تمام ميل يا بعد از معدل النهار را در جيب

I

تمام عرض بلد منحط تا أصل حاصل آيد . آن گاه جيب ارتفاع وقت را بر أصل قسمت كنيم منحط تا جيب

I

ترتيب داير حاصل آيد . آن را از سهم نصف النهار كم كنيم تا سهم فضل داير حاصل آيد . آن گاه

I

جيب ارتفاع وقت را بر أصل قسمت كنيم منحط تا جيب ترتيب داير حاصل آيد . آن را از سهم

I

نصف قوس النهار كم كنيم تا سهم فضل داير حاصل آيد . قوسش بگيريم در جدول سهم تا فضل

I

داير حاصل آيد .

فصل 3 : در معرفت داير از زمان طلوع آفتاب يا كوكب به وقت ولادت I

فصل 3 : در معرفت داير از زمان طلوع آفتاب يا كوكب به وقت ولادت

I

وطريق أو آن است كه نظر به ارتفاع شمس يا كوكب در زمان ولادت اگر چنان كه شرقي باشد ،

I

فضل داير را از نصف قوس النهار هر يك بكاهيم ؛ اگر غربى باشد ، بر أو افزاييم تا داير حاصل آيد

I

از زمان طلوع هر يك به وقت ولادت .

فصل 4 : در عكس اين عمل يعنى معرفت ارتفاع I

فصل 4 : در عكس اين عمل يعنى معرفت ارتفاع

I

از داير به جهت امتحان واين ميزان اين عمل باشد

وآن دو نوع بود :

نوع أول : فضل بگيريم

I

ميان داير ونصف قوس النهار تا فضل الدايره حاصل آيد . سهم أو بگيريم از جدول سهم ،

I

وآن را در جيب أوسط منحط ضرب كنيم . حاصل را از جيب غايت ارتفاع كم كنيم تا جيب ارتفاع

I

ولادت حاصل شود . قوسش بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع آفتاب يا كوكب

I

در زمان ولادت حاصل آيد .

نوع دوم : فضل ميان سهم فضل داير وسهم نصف قوس النهار

I

بگيريم وباقي را در جيب غايت ارتفاع ضرب كنيم . حاصل را بر سهم نصف قوس النهار قسمت

I

كنيم تا جيب ارتفاع وقت ولادت حاصل شود . قوسش بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع

I

هر يك حاصل آيد به وقت ولادت . اگر چنان كه اين ارتفاع مساوى ارتفاع مرصود بود ،

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] ناحيت