زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٥٢

فصل 3 : در معرفت ارتفاع بي سمت I

خوانيم .

طريقي ديگر در معرفت محفوظ وآن چنان است كه ضرب كنيم ظل عرض بلد را در فضل

I

ما بين الجيبين المذكورين منحط تا محفوظ حاصل آيد . آن گاه فضل ميان أو وجيب تمام غايت

I

ارتفاع بگيريم تا تعديل سمت حاصل آيد . آن را بر جيب تمام ارتفاع وقت منحط قسمت كنيم

I

تا جيب سمت حاصل آيد . قوسش بگيريم در جدول جيب تا سمت ارتفاع كوكب

I

حاصل آيد . اما ناحيت سمت را از أفق چون خواهيم كه بدانيم ، نظر كنيم ؛ اگر چنان كه محفوظ

I

بيشتر از جيب تمام غايت ارتفاع بود سمت ، ميان مشرق وشمال باشد اگر ارتفاع مشرقى

I

بود ؛ يا ميان مغرب وشمال باشد اگر ارتفاع مغربى بود . واگر محفوظ كمتر از جيب تمام غايت

I

ارتفاع باشد سمت ، ميان مشرق وجنوب بود اگر ارتفاع شرقي بود ؛ يا ميان مغرب و

I

جنوب باشد اگر ارتفاع غربى بود .

اما اگر محفوظ مساوى جيب تمام غايت ارتفاع بود ، ارتفاع را

I

سمت نباشد اگر شرقي بود يا غربى .

فصل دوم : در معرفت ارتفاع از سمت

فصل دوم : در معرفت ارتفاع از سمت

وطريق

I

أو آن است كه ضرب كنيم جيب تمام سمت را در جيب تمام عرض بلد منحط ، آنچه حاصل آيد قوس بگيريم

I

در جدول جيب وآن را از ربع دور كم كنيم . آنچه حاصل آيد آن را محفوظ أول خوانيم . وجيبش

I

بگيريم ، وجيب عرض را بر آن جيب قسمت كنيم وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب ؛ وآن را از

I

ربع دور بكاهيم وآن را محفوظ ثاني گوئيم . آن گاه جيب بعد كوكب را از معدل النهار بر جيب

I

محفوظ أول قسمت كنيم منحط . وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب ، وآن را بر محفوظ ثاني

I

افزائيم اگر بعد از معدل النهار شمالي بود ؛ وفضل ميان ايشان بگيريم اگر جنوبي باشد ،

I

تا ارتفاع حاصل آيد از آن سمت معلوم .

فصل 3 : در معرفت ارتفاع بي سمت I

فصل 3 : در معرفت ارتفاع بي سمت

I

وطريق أو آن است كه جيب بعد كوكب را از معدل النهار كه شمالي بود بر جيب عرض

I

بلد منحط قسمت كنيم ؛ وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع بي سمت حاصل آيد .