زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٥٠

فصل 4 : در معرفت I

وبعد عطارد / كا درجه . واين ابعاد بر توالى حد مبدأ ظهور ايشان است در مغرب وبر خلاف

I

توالى حد مبدأ اختفاى ايشان در مشرق ؛ اما بعد ايشان از حضيض تدوير يعنى از أول

I

ميزان زهره را بر توالى وبر خلاف توالى چندين / ح درجه است . وعطارد در ا [ . . . ] چندين

I

/ كد درجه وبعد توالى ايشان حد مبدأ ظهور است در مشرق . وبعد خلاف توالى حد مبدأ اختفاى

I

هر يك در مغرب .

فصل 3 : در معرفت ظهور واختفاى ايشان به جدول

فصل 3 : در معرفت ظهور واختفاى ايشان به جدول

وما جدولى وضع كرديم به جهت قوس رؤيت كواكب متحيره در هفت إقليم به قدر حصهء انحطاط اصلى بر سر هر برجى

I

تا قوس رؤيت از آنجا معلوم كنند به آسانى .

وطريق عمل بدين جدول چنان است كه اگر

I

كوكب بر سر برج نباشد قوس رؤيت از سر آن برج برگيريم ، حاجت نبود به تعديل ما بين البرجين

I

واگر بر سر برج نباشد احتياج افتد به تعديل ما بين البرجين . واگر عرض بلد ما موافق عرض

I

إقليم جدول نباشد احتياج افتد به تعديل ما بين العرضين ، چنان كه در تركيب جدول لطيف بيان

I

كرده‌ايم . آنچه حاصل آيد قوس رؤيت كوكب باشد ، پس بعد ميان شمس وكوكب معلوم كنيم ، اگر مساوى

I

قوس رؤيت كوكب باشد كوكب را آنجا مبدأ ظهور يا اختفا بود . واگر كمتر از قوس رؤيت كوكب

I

باشد كوكب مخفى بود در زير شعاع شمس . واگر بيشتر بود كوكب ظاهر باشد .

فصل 4 : در معرفت I

فصل 4 : در معرفت

I

مدت ميان وقت قياس ومبدأ ظهور يا اختفاى كوكب

وطريق أو چنان است كه فضل ميان بعد از آفتاب

I

وقوس رؤيت بگيريم وآن را محفوظ خوانيم وبنگريم كه كوكب مستقيم باشد ، فضل ميان بهت أو و

I

بهت شمس بگيريم واگر راجع بود هر دو را با هم جمع كنيم تا بهت معدل حاصل آيد ، آن گاه آن محفوظ را

I

بر اين بهت معدل قسمت كنيم تا أيام حاصل آيد كه بعد آن مدت آن أيام كوكب را مبدأ ظهور

I

يا اختفا بود .

اما در جدول قوس رؤيت عطارد آنجا كه عطارد ظاهر نشود در آن برج از برابر

I

آن إقليم لا يرى نوشته باشيم . باز در جدول قوس رؤيت زهره آنجا كه نوشته باشيم قدام الشمس