زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٤٢

فصل أول : در بيان مقدمات آن

بود ، كم كنيم تا درجهء غروب قمر حاصل آيد . وتحقيق أو آن است كه به حسب اين درجهء غروب ديگر بار

I

تعديل استخراج كنيم ، واين عمل را مكرر كنيم بار دوم به همان ترتيب .

مقدمهء پنجم : در معرفت قوس نور ؛

I

اگر چنان كه قمر را عرض مرئى نباشد ، به وقت غروب شمس بعد ميان نيرين به درجات سوا ، قوس

I

نور بود . واگر باشد طريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب تمام بعد را ميان نيرين به درجات سوا ،

I

در جيب تمام عرض قمر مرئى منحط تا جيب تمام قوسش بگيريم در جدول جيب ؛ وآن را از ربع دور بكاهيم

I

تا قوس نور حاصل آيد به تحقيق .

مقدمهء ششم : در معرفت قوس مكث قمر بعد از غروب شمس ؛ و

I

طريق أو آن است كه مطالع نظير جزو شمس را در زمان غروب ، از مطالع نظير درجهء غروب قمر به بلد

I

كم كنيم تا قوس مكث حاصل آيد .

مقدمهء هفتم : در معرفت قوس انحطاط آفتاب در زمان غروب ؛

I

وطريق أو آن است كه أول عرض إقليم رؤيت در زمان غروب قمر بيرون آوريم . آن گاه بعد بگيريم

I

ميان جزو شمس وموضع قمر مصحح در زمان غروب أو به درجات سوا ، وجيب أو را قسمت كنيم بر جيب

I

تمام عرض إقليم رؤيت منحط تا جيب انحطاط حاصل آيد . قوس أو بگيريم در جدول جيب تا قوس انحطاط

I

مطلوب حاصل آيد .

مقدمهء هشتم : در معرفت ارتفاع قمر در زمان غروب آفتاب ؛ وطريق

I

أو همان است كه در فصل پنجم از باب سيزدهم از مقالت سوم بيان كرده‌ايم .

مقدمهء نهم : در معرفت

I

بعد قمر از مسقط عمود نور از سطح أفق ؛ وطريق أو آن است كه كم كنيم مربع انحطاط شمس را

I

از مربع قوس نور ، وجذر باقي بگيريم تا بعد مطلوب حاصل آيد به تقريب . وتحقيق اين عمل آن است

I

كه قسمت كنيم جيب تمام قوس نور را بر جيب تمام انحطاط شمس منحط . آنچه حاصل آيد قوس أو

I

بگيريم در جدول جيب وآن را از ربع دور بكاهيم تا بعد قمر از عمود قوس نور از أفق حاصل آيد .

I

مقدمهء دهم : در معرفت سمت هلال به وقت غروب شمس ؛ وتحقيق اين عمل آن است كه سمت

I

هلال بعد از غروب شمس به ثمن ساعتي استخراج كنيم ؛ وطريق أو در باب سمت گفته شود .