زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٣٤

فصل 4 : در معرفت مطالع ممر

درجه ، اگر كوكب در ربع أول باشد از فلك ؛ يا نقصان كنيم از / رع ، اگر در ربع دوم بود ؛ يا برافزائيم

I

بر / رع ، اگر در ربع سوم بود ؛ يا كم كنيم از / ص ، اگر در ربع چهارم باشد . آنچه حاصل شود طول معدل كوكب

I

بود كه مبداء آن أول جدى باشد .

نوع دوم : تقويم كوكب را مبسوط گردانيم به درجات وآن را مطالع فرض كنيم ،

I

و / ص بر أو افزاييم . وآن را مقوس كنيم در جدول مطالع فلك مستقيم تا درجات سوا بيرون آيد . / ص درجه براو « 1 »

I

افزاييم تا طول معدل كوكب حاصل آيد كه مبداء أو از أول جدى بود .

فصل 3 : در معرفت I

فصل 3 : در معرفت

I

بعد كوكب از معدل النهار به حسب طول معدل

وطريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب موقع كوكب را در جيب

I

حصهء بعد ، وآن را قسمت كنيم بر جيب طول معدل أو تا بعد معدل النهار حاصل آيد . قوسش بگيريم

I

در جدول جيب تا بعد كوكب از معدل النهار حاصل آيد .

فصل 4 : در معرفت مطالع ممر

فصل 4 : در معرفت مطالع ممر

وآن قوسي

I

باشد از معدل النهار ، بر توالى بروج ميان أول حمل تا جدى وتقاطع دايرهء ميلى كه بر مركز كوكب

I

گذرد ؛ وآن بر دو نوع است :

نوع أول : وآن چنان است كه كم كنيم تعديل درجهء ممر را از طول معدل ،

I

اگر كوكب ميان أول جدى وآخر جوزا بود بعد أو از معدل النهار شمالي باشد ؛ وبر أو افزائيم ،

I

اگر جنوبي بود . يا زيادت كنيم تعديل درجهء ممر را بر طول معدل ، اگر كوكب ميان أول سرطان وآخر

I

قوس بود وبعد أو از معدل النهار شمالي باشد ؛ واز أو كم كنيم ، اگر جنوبي بود تا مطالع ممر كوكب حاصل

I

شود .

نوع دوم : وطريق أو آن است كه / ص درجه موضع كوكب زيادت كنيم ، اگر بعد أو از معدل

I

النهار شمالي باشد ؛ واز أو كم كنيم ، اگر جنوبي بود . آنچه حاصل آيد از برابر أو درآئيم در جدول مطالع عرضى

I

كه مساوى بعد أو بود از معدل النهار ، وآنچه يابيم از مطالع برگيريم ونگاه داريم . آن گاه نظر كنيم

I

به بعد أو از معدل النهار اگر شمالي بود ، آن مطالع ممر أو باشد به فلك مستقيم ؛ واگر جنوبي بود ،

I

/ فف درجه بر آن مطالع زيادت كنيم . آنچه حاصل شود مطالع درجهء ممر بود به فلك مستقيم يعنى

I

از أول جدى .

مقدمه : هر كوكب كه أو را عرض نبود درجهء تقويم أو ، درجهء ممر أو باشد . واگر أو را

( 1 ) . " براو " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .