زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٢

فصل 6 : I

وهمين عمل را به سبق حقيقي كرديم به پنج مقدمه تمام گشت . پس فضيلت عمل سبق مرئى را بر سبق حقيقي

I

به اين مقدار هست . وگاه باشد كه در بعضي كسوفات ، عمل به سبق حقيقي به هشت مقدمه تمام مىشود

I

گاهى كه نزديك أفق مىباشد . وچون ساعات بعد معدل معلوم شد واجتماع بعد از نصف

I

النهار بود ، ساعات بعد معدل را بر ساعات نصف النهار كه بود / ؟ ؟ افزوديم تا حاصل

I

آمد ساعات وسط كسوف معدل از روز شنبه مذكور / ه‌ند . واگر اجتماع پيش از نصف

I

النهار بودى در آن صورت كم بايستى كردن .

فصل 5 : در استخراج عرض قمر مرئى

فصل 5 : در استخراج عرض قمر مرئى

وطريق

I

أو چنان است كه به آن تقويم قمر حقيقي كه به حسب ساعات بعد معدل از نصف النهار تا زمان

I

اجتماع مرئى استخراج كرده‌ايم عرض قمر بيرون آوريم ، واز برابر همان ساعات بعد معدل از جدول

I

لطيف ، اختلاف منظر عرض برگيريم ؛ وآن هميشه جنوبي باشد در اين إقليم . آن گاه نظر كنيم به عرض قمر .

I

اگر هر دو در يك جهت باشند ، هر دو را با هم جمع كنيم ؛ واگر در دو جهت باشند ، كمتر از بيشتر نقصان

I

كنيم تا عرض قمر مرئى حاصل آيد .

مثالش : خواستيم كه عرض قمر مرئى بيرون آوريم ؛ وسط جوزهر گرفتيم

I

/ ايطلطل اين را بر موضع قمر حقيقي در وسط كسوف كه بود / ىيح‌كب‌لا افزوديم . حاصل آمد حصهء عرض « 1 »

I

/ هارمب . از برابر اين عرض قمر برگرفتيم ، يافتيم شمالي اين / هام‌يا . آن گاه از برابر ساعات بعد

I

معدل از جدول لطيف ، اختلاف منظر عرض گرفتيم اين / هام‌ها ، واين هميشه جنوبي بود . اين را

I

از عرض قمر كه شمالي بود كم كرديم ، حاصل آيد عرض قمر مرئى چندين ثانيهء شمالي / هاهايا .

فصل 6 : I

فصل 6 :

I

در معرفت مقدار وأزمان كسوف ، به جدول

وطريق أو آن است كه از برابر عرض قمر مرئى درآئيم

I

در جدول كسوف در جانب طول جدول ، واز برابر بهت قمر در ساعتي در جانب عرض

I

جدول . ودقايق سقوط وأصابع قطر وأصابع سطح برگيريم معدل به تعديل ما بين السطرين ،

I

هم در طول وهم در عرض . آن گاه دقايق سقوط را بر سبق يك ساعتهء قمر قسمت كنيم تا ساعات

( 1 ) . " عرض " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .