زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢١٦

تعديل أول : ما بين العرضين I

كنيم تا تعديل حاصل آيد . آن را بر اختلاف منظر أول بروج اجتماع افزائيم اگر فضل اختلاف

I

منظر برج ثاني را بود واگر نه از أو كم كنيم تا اختلاف منظر حاصل آيد به حسب جزو اجتماع . واين را

I

تعديل ما بين البرجين خوانيم .

[ تعديل ] سوم : معرفت اختلاف منظر به حسب بودن قمر در تدوير وآن

I

چنان است كه از برابر خاصهء معدله درآئيم در جدول اختلاف تدوير ، ودقايق نسب اختلاف

I

تدوير برگيريم وآن را دايماً در اختلاف منظر كه به حسب جزو اجتماع است ضرب كنيم تا اختلاف

I

منظر معدل حاصل آيد به حسب موضع قمر در تدوير .

طريقي ديگر : وآن چنان است كه ضرب كنيم اختلاف

I

منظر را در بهت يك روزهء قمر ، وحاصل را قسمت كنيم بر بهت أصغر أو به حسب بودن تدوير در أوج

I

حامل كه هست : / يامح تا اختلاف منظر معدل حاصل آيد به حسب موضع قمر در تدوير .

[ تعديل ] چهارم :

I

معرفت اختلاف منظر قمر به حسب بودن أو در فلك حاملو طريق أو آن است كه از برابر

I

مركز قمر درآئيم در جدول اختلاف خارج ، ودقايق نسب اختلاف خارج مركز برگيريم

I

وآن اختلاف منظر معدل را در آن ضرب كنيم تا معدل شود به حسب موضع أو در فلك خارج

I

مركز .

[ تعديل ] پنجم : آن است كه اگر ساعات بعد نصف النهار را كسور باشد ، يعنى دقايق وثوانيپس

I

اينجا احتياج افتد به تعديل ما بين السطرين . پس تفاضل بگيريم ميان اختلاف منظر أول ساعت

I

بعد اجتماع واختلاف منظر أول ساعت ثاني أو ، وآن را در دقايق ساعات بعد ضرب

I

كنيم وبر شصت قسمت كنيم تا تعديل حاصل آيد . آن را بر اختلاف منظر ساعات مقدم افزاييم اگر فضل

I

اختلاف منظر ساعت ثاني را بود واگر نه از أو كم كنيم تا اختلاف منظر معدل حاصل آيد به حسب

I

آن ساعات وكسور ، چنان كه در باب تعديل ما بين السطرين بيان كرده‌ايم ، واينجا در بعضي

I

أوقات احتياج مىافتد به تعديل غريب .

اما تعديل غريب : آنجا بود كه ميان دو اختلاف

I

منظر طول ، نقطه‌ها نهاده‌ايم وآن نشان آن است كه به جاى تفاضل كه مىگرفتيم در مواضع ديگر ،