زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢١١

فصل 22 : در معرفت كسوفى كلى I

دقايق كسوف را در / يب وقسمت كنيم حاصل را بر قطر شمس تا أصابع كسوف حاصل آيد

I

از قطر آفتاب ؛ به آن اعتبار كه قطر آفتاب را دوازده إصبع گيرند .

فصل 20 : در معرفت I

فصل 20 : در معرفت

I

مقدار كسوف از صفحهء جرم آفتاب

واستخراج اين اگر به حساب خواهيم كه كنيم طريق أو

I

همان است كه در باب خسوف بيان كرده‌ايم ؛ واگر به جدول خواهيم ، به جهت اين جدولى نهاده‌ايم ،

I

از برابر أصابع قطر درآئيم در آن جدول وأصابع سطح برگيريم ؛ واين را أصابع مساحى وأصابع

I

معدله نيز گويند . وجدول اين است :

فصل 21 : در معرفت أزمان « 1 » كسوف

فصل 21 : در معرفت أزمان « 1 » كسوف

وطريق

I

أو آن است كه كم كنيم مربع عرض مرئى را از مربع نصف القطرين وجذر باقي را بگيريم تا دقايق

I

سقوط وسطى حاصل آيد . آن را قسمت كنيم بر سبق قمر در ساعتي

I

تا ساعات سقوط وسطى حاصل آيد . آن گاه ساعات وسط كسوف را

I

به سه موضع بنهيم وساعات سقوط را از أول كم كنيم وبر سوم

I

افزائيم تا از موضع أول ساعات بَدو كسوف حاصل آيد ؛ واز

I

موضع دوم ، ساعات وسط كسوف ؛ واز موضع سوم ، ساعات

I

تمام انجلا . وتعديل ساعات بَدو كسوف وتمام انجلا به همان

I

طريق مىبايد كردن كه در خسوف كه ذكر كرديم وقتي كه عرض مرئى

I

در اين دو زمان بيرون آورده باشيم .

واگر كسوفى واقع شود كه أو را

I

مكث بود وخواهيم كه زمان أو را معلوم كنيم ، فضل ميان قطر

I

آفتاب وماه بگيريم تا دقايق مكث حاصل آيد به تقريب . آن را بر سبق مرئى قمر قسمت

I

كنيم تا مدت زمان مكث أو حاصل آيد به تقريب .

فصل 22 : در معرفت كسوفى كلى I

فصل 22 : در معرفت كسوفى كلى

I

كه واقع شود واز محيط دايرهء شمس حلقهء نور بماند

وآن چنان باشد كه قطر قمر كمتر از قطر

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] از رمان