زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٩

فصل 15 : I

گاه باشد كه اين ترتيب به نظام نبود به غير از آنكه بعد ما بين النيرين را نگاه داريم كه مساوى

I

آن اختلاف شود كه در آن ساعات استخراج كرده باشيم . پس آن ساعات بعد آخرين ساعات

I

بعد معدل باشند واختلاف منظر عرض آخرين همچنين . وتقويم نيرين وديگر اعمال همه به حال

I

خود باشند واز موضع قمر آخرين عرض قمر بيرون آوريم . آن گاه نظر كنيم اگر اجتماع پيش از

I

نصف النهار بود آن ساعات بعد معدل را از ساعات نصف النهار كم كنيم ؛ واگر بعد از

I

نصف النهار بود بر أو افزائيم تا اجتماع مرئى حاصل آيد ، يعنى ساعات وسط كسوف معدل

I

از آن روز .

فايده : اگر ساعات بعد معدل بيشتر از ساعات نصف النهار بود واجتماع

I

پيش از نصف النهار باشد ، هر دو را با هم جمع كنيم واز بيست وچهار كم كنيم تا ساعات

I

اجتماع مرئى حاصل آيد از آخر شب گذشته . واگر مساوى باشد ، وسط كسوف در زمان طلوع

I

نصف جرم آفتاب بود . واگر ساعات بعد از ساعات نصف النهار بيشتر بود

I

واجتماع بعد از نصف النهار بود ، فضل ميان هر دو بگيريم تا ساعات اجتماع مرئى

I

حاصل آيد از أول شب آينده . واگر مساوى يگديگر باشند ، وسط كسوف در زمان غروب

I

نصف جرم آفتاب بود . واگر اجتماع بر دو طرف شب واقع شود كه جزو اجتماع تحت

I

الأرض بود وآفتاب گرفته طلوع كند يا غروب ، در اين صورت به جهت تعديل ساعات

I

وسط كسوف ، اعمال را بعكس آن بايد كردن كه بيان كرديم در اجتماع فوق الأرض . يعنى وتد

I

الأرض را بدل وسط السما به كار داريم ، وطالع را به جاى سابع ، وسابع را به جاى طالع .

واگر اين عمل

I

به جدول كنيم اختلاف منظر از نظير جزو اجتماع برگيريم ، وآن را در نصف غربى افزاييم ودر

I

نصف شرقي كم كنيم تا موضع قمر مرئى حاصل آيد .

فصل 15 : I

فصل 15 :

I

در استخراج اختلاف منظر در طول وعرض به وجهي غريب

وآن چنان است كه ضرب كنيم اختلاف