زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٨

فصل 14 : در تعديل ساعات وسط كسوف I

آن را بر سبق قمر مرئى با حقيقي در ساعتي قسمت كنيم تا ساعات اختلاف أول حاصل

I

آيد . آن را ابداً بر ساعات بعد أول از نصف النهار تا زمان اجتماع حقيقي افزائيم تا ساعات

I

بعد ثاني حاصل آيد . به حسب اين ساعات ، تقويم نيرين استخراج كنيم . پس موضع قمر

I

حقيقي باشد وموضع آفتاب موضع قمر مرئى . وهمچنين استخراج طالع وعاشر وسبق

I

مرئى وديگر اعمال كنيم به همان ترتيب كه پيش از اين بيان كرده‌ايم در اعمال اختلافات مناظر ،

I

تا آنجا كه اختلاف منظر طول بار دوم اگر مساوى بعد باشد ميان موضع نيرين در بار

I

دوم ، فهو المراد . يعنى اين ساعات بعد باشد به تحقيق ميان نصف النهار وزمان اجتماع

I

مرئى ، وجزو شمس ، جزو اجتماع مرئى بود وباقي اعمال همه به حال خويش باشند .

واگر

I

يك دقيقه بيش تفاوت نكند در اختلاف منظر ، آن را تضعيف كنيم تا دقايق ساعات حاصل آيد .

I

آن را زيادت يا نقصان كنيم بر ساعات بعد ثاني تا معدل شود . چنان كه چون نيرين را

I

بر آن ساعات تقويم كنيم ، بعد ميان ايشان مساوى اختلاف منظر طول بار دوم شود . واگر

I

تفاوت بيشتر كند ، باز اعمال از سر كنيم وقسمت كنيم اختلاف منظر بار دوم را بر سبق يك ساعتهء

I

قمر تا ساعات اختلاف منظر بار دوم حاصل آيد . آن را ابداً بر ساعات بعد أول افزائيم تا ساعات

I

بعد ثالث حاصل شود . وديگر بار بر اين ساعات تقويم نيرين استخراج كنيم وطالع وعاشر

I

وسبق مرئى وديگر اعمال تا آنجا كه اختلاف منظر طول وعرض بيرون آيد .

وميزان اين

I

عمل آن است كه مىبايد كه بعد ميان نيرين ، مساوى اختلاف منظر طول شود . واگر نه ، جميع اعمال را

I

مكرّر مىكنيم واختلاف منظر بيرون آوريم تا پنج بار يا بيشتر ، چنان كه بعد ما بين النيرين مساوى

I

اختلاف منظر طول شود . ونيز در آن وقت دو اختلاف طول كه به حسب دو ساعت

I

بيرون آورده باشيم مساوى يكديگر گردد . اما بر آن تقدير كه عمل سبق قمر حقيقي كرده باشيم ،