زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٦

فصل 14 : در تعديل ساعات وسط كسوف I

كمتر است تا فضل معدل شود . آن را بر اختلاف أول افزائيم اگر اختلاف ثاني بيشتر باشد ؛ و

I

از أو كم كنيم اگر كمتر بود تا اختلاف منظر طول معدل شود . آن را قسمت كنيم بر سبق قمر حقيقي تا ساعات

I

اختلاف مرئى حاصل آيد . اين ساعات را بر ساعات بعد أول افزائيم تا ساعات بعد

I

معدل حاصل آيد از نصف النهار تا زمان اجتماع مرئى . آن گاه به حسب اين ساعات ديگر

I

بار اعمال را مكرر كنيم به حساب يا به جدول ، واختلاف منظر عرض بيرون آوريم وشمس وقمر

I

وجوزهر را به اين ساعات تقويم كنيم وعرض قمر استخراج كنيم وعرض مرئى وطالع وسط

I

كسوف ، وباقي اعمال كه تابع اين است .

قول ثابت بن قروه وأصحاب ممتحن وهند كه مشهور است

I

چنان است كه بعد از مقدمات مذكوره ، اختلاف أول را بر سبق قمر حقيقي قسمت كنيم تا ساعات

I

اختلاف أول حاصل آيد . اين ساعات اختلاف أول را دايماً بر ساعات بعد أول افزائيم

I

تا ساعات بعد ثاني حاصل آيد . واختلاف أول را بر جزو اجتماع افزائيم اگر بعد جزو

I

اجتماع از طالع كمتر از نود درجه بود ؛ واز أو كم كنيم اگر زيادت باشد تا موضع قمر مرئى حاصل

I

آيد در مرهء أولى . آن گاه عمل از سر گيريم وبه حسب ساعات بعد ثاني اختلاف منظر طول بيرون

I

آوريم ونظر كنيم ؛ اگر چنان كه اختلاف منظر مرهء ثاني مساوى اختلاف منظر مرهء أولى است

I

فهو المراد . واگر موافق نباشد همين عمل را مكرر مىكنيم بر اين ترتيب تا به شش بار يا بيشتر ، تا

I

آن گاه كه دو اختلاف منظر مساوى يكديگر شود . پس ساعات بعد آخرين ساعات بعد معدل

I

باشد از نصف النهار تا زمان اجتماع مرئى . بر آن ساعات عرض قمر واختلاف منظر عرض

I

بيرون آوريم وباقي اعمال كسوف را تمام كنيم بر قاعدهء معهود .

قول بتانى : وآن چنان است

I

كه بعد از مقدمات مذكوره ، اختلاف أول را بر سبق قمر حقيقي قسمت كنيم تا ساعات اختلاف أول حاصل آيد . آن را ابداً بر ساعات اختلاف أول زيادت كنيم تا ساعات