زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٠١

فصل 6 : I

كنيم اگر عرض شمالي باشد ، وفضل ميان ايشان بگيريم اگر جنوبي بود تا جيب ارتفاع قمر حاصل آيد .

I

قوسش بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع قمر حاصل آيد به حسب عرض أو . واين بر آن تقدير باشد

I

كه فلك البروج از سمت الرأس ، جنوبي بود . اما اگر شمالي بود عمل بعكس اين بايد كردن تا ارتفاع

I

أو حاصل شود .

طريقي ديگر : زيادت كنيم عرض شمالي قمر را بر ارتفاع شمس ، وعرض جنوبي را

I

از أو كم كنيم تا ارتفاع قمر حاصل آيد . وميان اين عمل وآنچه پيش از اين گفتيم زيادت تفاوتى نبيند

I

كه محسوس بود يا معتدبه باشد عند الحسّ ؛ به جهت اندكى عرض قمر به وقت كسوف .

فصل 6 : I

فصل 6 :

I

در معرفت بعد قمر از مركز زمين به آن اعتبار كه نصف قطر زمين را يك جزو گيرند

چون مركز

I

قمر وخاصهء معدلهء أو معلوم كرده باشيم ، ضرب كنيم هر يكى از جيب مركز وجيب تمام مركز تا ربع

I

دور در ما بين المركزين كه به حسب رصد بطلميوس هست چندين / ىيط وبه حسب رصد جديد

I

ايلخانى / طها منحط . آنچه از ضرب جيب تمام مركز حاصل آيد آن را محفوظ خوانيم . واز ضرب جيب

I

مركز حاصل آيد آن را مربع كنيم ونقصان كنيم از مربع فضل نصف قطر فلك خارج مركز بر ما بين

I

المركزين كه هست به حسب رصد بطلميوس چندين مرفوع مره با درجات / مج‌كاها . وبعد از نقصان

I

جذر باقي بگيريم ومحفوظ را بر أو افزائيم اگر مركز قمر در ربع أول وچهارم باشد ، واز أو كم كنيم اگر مركز

I

قمر در ربع دوم وسوم باشد . آنچه حاصل آيد بعد مركز تدوير قمر باشد از مركز عالم . آن گاه ضرب

I

كنيم هر يكى را از جيب خاصهء معدله وجيب تمام أو تا ربع دور ، در نصف قطر فلك تدوير قمر

I

كه هست به حسب رصد بطلميوس چندين / ه‌يه وبه حسب رصد جديد ايلخانى / ه‌يب منحط . آنچه حاصل

I

آيد از ضرب جيب تمام خاصه آن را بر بعد مركز تدوير أو افزائيم از مركز عالم اگر خاصهء معدله در ربع

I

أول وچهارم بود ؛ فضل ميان هر دو بگيريم اگر در ربع دوم وسوم باشد . آن گاه مربع آن را با مربع

I

حاصل بگيريم تا بعد مركز قمر از مركز عالم حاصل آيد ، به آن اعتبار كه نصف قطر فلك مايل شصت