زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٠

فصل 5 : در معرفت ارتفاع قمر به حسب عرض أو I

سال معلوم بود كه كسوف وخسوف در كدام سال‌ها واقع است . وچون امكان كسوف

I

به تقريب معلوم شد بايد كه ساعات اجتماع وجزو اجتماع وطالع اجتماع وعاشر

I

أو وخاصهء معدله وتعديل محكم قمر ونصف قطر نيرين وساعات بعد اجتماع از نصف

I

النهار مقدم يا تالي كسوف ، وعرض قمر وجهت عرض همه به وقت اجتماع بيرون آورده باشيم

I

آن گاه به اعمال ديگر شروع نمائيم .

فصل 3 : در ارتفاع قطب فلك البروج

فصل 3 : در ارتفاع قطب فلك البروج

وآن دو نوع است :

I

نوع أول : قسمت كنيم جيب عرض بلد را بر جيب تمام ميل درجهء طالع منحط ، وحاصل را قوس بگيريم در

I

جدول جيب . آنچه حاصل آيد آن را بر ميل ثاني تربيع أيمن درجهء طالع افزائيم اگر ميل ثاني جنوبي

I

بود ؛ وفضل ميان هر دو بگيريم اگر شمالي باشد . آنچه حاصل آيد ارتفاع قطب بروج بود .

I

نوع دوم : قسمت كنيم جيب ارتفاع عاشر را بر جيب بعد ميان عاشر وطالع يا سابع ،

I

هر كدام كمتر از / ص درجه باشد منحط ؛ وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب تا تمام ارتفاع

I

قطب بروج حاصل آيد . آن را از ربع دور كم كنيم تا ارتفاع قطب حاصل آيد .

فصل 4 : در معرفت I

فصل 4 : در معرفت

I

ارتفاع يا انحطاط آفتاب چون طالع وعاشر معلوم باشد

وطريق أو آن است

I

كه ضرب كنيم جيب بعد درجهء أو را از طالع يا سابع ، در جيب تمام ارتفاع قطب بروج منحط ؛

I

وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع أو حاصل آيد اگر فوق الأرض بود ،

I

انحطاط أو اگر تحت الأرض باشد .

فصل 5 : در معرفت ارتفاع قمر به حسب عرض أو I

فصل 5 : در معرفت ارتفاع قمر به حسب عرض أو

I

وطريق أو چنان است كه عرض قمر را يك بار بر تمام ارتفاع قطب بروج افزائيم وجيب حاصل

I

بگيريم . وبار ديگر از أو كم كنيم وجيب باقي بگيريم . وهر دو جيب را با يكديگر جمع كنيم وآن مجموع را تنصيف

I

كنيم . وضرب كنيم در جيب بعد درجهء قمر از طالع يا سابع به هر كدام نزديك‌تر بود منحط ، وحاصل را محفوظ

I

خوانيم . آن گاه فضل ميان يكى از آن دو جيب ونصف مجموع بگيريم ، وآن را بر محفوظ زيادت