زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٨٥

فصل چهارم : در بيان تسويه البيوت به مذهب ابوريحان كه آن را مراكز محققه خوانند

عرض أفق حادث اين خانه‌ها حاصل آيد . وعرض أفق يازدهم مساوى عرض أفق سوم بود وعرض

I

أفق دوازدهم مساوى عرض أفق دوم باشد . آن گاه جيب ارتفاع يازدهم ودوازدهم را بر جيب

I

تمام عرض أفق حادث هر يك منحط قسمت تا جيب تعديل مطالع هر يك حاصل آيد . قوس هر يك

I

بگيريم در جدول جيب تا تعديل مطالع هر يك حاصل آيد . آن گاه مطالع طالع را به چهار موضع بنهيم

I

وتعديل مطالع يازدهم را از أول كم كنيم وبر چهارم افزاييم ، وتعديل مطالع دوازدهم را از دوم كم كنيم

I

وبر سوم افزاييم تا از موضع أول ، مطالع يازدهم حاصل آيد واز موضع دوم ، مطالع دوازدهم واز موضع سوم ، مطالع دوم « 1 » واز موضع چهارم مطالع شود . آن گاه

I

هر يكى از اين مطالع‌ها را در جدول مطالع عرض أفق حادث آن خانه مقوس كنيم تا مراكز آن

I

خانه‌ها حاصل آيد . وبيوت مقابله نظير آن‌ها باشد .

نوع دوم : وآن چنان است كه جيب تمام عرض

I

أفق بيوت ساقطه را در جيب سى درجه ضرب كنيم منحط تا جيب تعديل مطالع بيوت ساقطه

I

بيرون آيد . قوس أو بگيريم در جدول جيب تا تعديل مطالع بيوت ساقطه حاصل شود . ديگر بار جيب تمام

I

عرض أفق حادث بيوت ساقطه را در ظل شصت درجه ضرب كنيم منحط تا جيب تعديل مطالع

I

بيوت ناظره حاصل آيد . وباقي عمل همچنان است كه در نوع أول بيان كرده‌ايم .

نوع سوم : ضرب كنيم جيب

I

ارتفاع عرض أفق حادث يازدهم ودوازدهم را در ظل عرض بلد منحط تا ظل انحراف يازدهم ودوازدهم

I

حاصل آيد . قوس هر يك بگيريم در جدول ظل تا قوس انحراف هر يك حاصل آيد . آن گاه جيب انحراف

I

هر يك را بر جيب عرض بلد منحط قسمت كنيم تا جيب تعديل مطالع هر يك حاصل شود . قوس هر يك

I

بگيريم در جدول جيب تا تعديل مطالع هر يك حاصل شود . آن گاه جيب اتمام عرض بلد را

I

بر جيب تمام انحراف هر يك قسمت كنيم منحط تا جيب عرض أفق حادث هر يك بگيريم در جدول

I

جيب تا عرض أفق حادث هر يك حاصل آيد . به همان طريق كه در نوع أول گفتيم مطالع ومراكز

( 1 ) . " واز موضع سوم ، مطالع دوم " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .