زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٨١

فصل أول : در تعريفات

تفاوت ظاهر نشود در اعمال . ونيز فضل دور را در جدول به تضاعيف تا مدت صد وبيست

I

سال نهاديم تا سال‌هاى تامه از آن جدول به آسانى بر مىگيريم وبر مطالع طالع أصل مىافزائيم

I

تا مطالع طالع تحويل حاصل مىآيد به تقريب . وتحقيق اين عمل آن است كه به مركز آفتاب درآييم در جدول

I

تعديل شمس وتفاضل تعديل برگيريم وآن را در 360 زمان ضرب كنيم ، وبر بهت أو قسمت كنيم تا كسور

I

تعديل الزمان ما حاصل آيد . آن را بر 66 منحط قسمت كنيم تا كسور تعديل حاصل آيد . وآن زايد بود

I

بر فضله ، اگر تفاضل در زيادت باشد يا مركز ميان أول سرطان وآخر قوس باشد ؛ يا ناقص بود از فضله ،

I

اگر تفاضل در نقصان بود يا مركز ميان أول جدى وآخر جوزا بود تا بعد از زيادت

I

يا نقصان فضله معدله حاصل آيد .

وما جدولى وضع كرديم تا به مركز آفتاب درآئيم در آن جدول ،

I

وتعديل فضل الدور ودقايق وثواني تعديل برگيريم ونظر كنيم به مركز شمس ، اگر در ربع أول وسوم

I

باشد تعديل ناقص بود ؛ واگر در ربع دوم وچهارم باشد زايد بود .

آن گاه اگر به حساب خواهيم كردن ، به آن تعديل را

I

بر / فرها افزائيم يا نقصان كنيم تا معدل شود . بعد از آن آن را در سال‌هاى تامه ضرب كنيم . واگر به جدول عمل كنيم آن

I

دقايق وثواني تعديل را در سال‌هاى تامه ضرب كنيم تا تعديل حاصل آيد . به حسب آن سال‌هاى زايد يا ناقص

I

آن را بر آنچه از برابر سال‌ها گرفته باشيم افزائيم يا نقصان كنيم تا معدل شود . به آن فضل الدور معلوم كنيم

I

تا مطالع طالع تحويل به تحقيق حاصل آيد .

باب دهم : در بيان تسويه البيوت

باب دهم : در بيان تسويه البيوت

وآن چهار

I

فصل است :

فصل أول : در تعريفات

فصل أول : در تعريفات

وچون پيش از اين ، تعريف دايرهء أفق ودايرهء

I

نصف النهار كرده‌ايم بعد از اين مىگوئيم كه عرض بلد ، قوسي باشد از دايرهء نصف النهار ميان

I

دايرهء معدل النهار وسمت الرأس ، واين مساوى ارتفاع قطب معدل النهار باشد .

دايرهء

I

ارتفاع ، آن دايرهء عظيمه بود كه بر سمت الرأس وسمت الرجل بگذرد وهر آينه دايرهء أفق را قطع

I

كند بر زواياى قايمه . پس قوسي كه ميان كوكب يا نقطهء مفروض ودايرهء أفق باشد از اين دايره