زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٧٤

قسم دوم : در بيرون آوردن ساعات اتصال

واگر بهت هر يكى را بر بيست وچهار قسمت كنيم بهت يك ساعت هر يك حاصل آيد . از آنجا سبق

I

أو در يك ساعته حاصل كنيم .

عمل ؛ ساعات بعد ضرب كنيم جزو بعد را در بيست وچهار ، قسمت

I

كنيم بر بهت معدل در شبانروزى تا ساعت بعد حاصل آيد .

طريقي ديگر ؛ واگر جزو بعد را

I

بر سبق كوكب در يك ساعت منحط قسمت كنيم ساعات بعد حاصل شود .

نوع دوم : در معرفت I

نوع دوم : در معرفت

I

ساعات بعد به جدول

وبه جهت اين معنى دو جدول نهاديم : يكى به جهت اتصالات قمر با كواكب ،

I

وديگر به غير از قمر با يكديگر تا درآئيم در آن جدول به درجات بهت معدل از بالا ، وبه دقايق

I

آن از حاشية واز برابر هر دو عدد اجزا ودقايق وثواني برگيريم وآن را هميشه ضرب كنيم در جزو بعد تا ساعات بعد حاصل آيد . وميزان اين

I

عمل آن است كه بعد هر دو نصف النهار مقدم وتالي ساعات بعد بيرون آوريم وهر دو را با هم

I

جمع كنيم ، يعنى ساعات بعد ماضي را با ساعات « 1 » بعد مستقبل .

I

اگر مجموع هر دو بيست وچهار باشد بي زيادت ونقصان ، عمل ما صحيح بود والّا خطا باشد .

اما اگر اين عمل به جهت اجتماع يا استقبال كنيم به استقصا طريق أو آن است كه چون ساعات

I

اجتماع يا استقبال معين شد نيرين را در أول آن ساعات ودر أول ساعتي كه بعد

I

از آن بود تقويم كنيم . واز بهت يك ساعتهء نيرين ، سبق يك ساعته استخراج كنيم وجزو بعد در أول

I

ساعات تالي آن معلوم كنيم . وبه حسب هر دو جزو بعد ، ساعات بعد بيرون آوريم وآن دقايق

I

وثواني باشد . پس آن دو كسور ساعات را با هم جمع كنيم ؛ اگر مجموع آن / س بود بي زيادت

I

يا نقصان ، عمل صحيح بود واگر نه خطا باشد . وچون عمل صحيح بود آن كسور كه به حسب جزو بعد

I

كه در أول ساعات أول بيرون آورده‌ايم كسور آن ساعت أول باشد ؛ يعنى اجتماع يا استقبال

I

در آن ساعت وكسور واقع بود .

قسم دوم : در بيرون آوردن ساعات اتصال

قسم دوم : در بيرون آوردن ساعات اتصال

وچون

I

ساعات بعد معلوم شد نظر كنيم تا بعد ميان دو كوكب در كدام نصف النهار گرفته‌ايم . ساعات

( 1 ) . " را با ساعات " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .