زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٦٨

فصل أول : در تعريفات

كه به حسب بعد از زمين هر دو فلك ، مبدأ نطاق دوم از أول سرطان است ومبداء نطاق چهارم

I

از أول جدى . پس به اين اعتبار هر نطاقى ، ربع دور باشد تمام . وهرگاه كه كوكب در نطاق أول و

I

دوم باشد از هر دو فلك أوج وتدوير زايد باشد در عدد وحساب ؛ ودر سوم وچهارم ناقص

I

بود . وحال قمر در فلك أوج بعكس آن باشد در زيادت ونقصان حساب . واگر كوكب در

I

نطاق أول وچهارم بود ناقص باشد در عظم ونور ، ودر دوم وسوم زايد بود . اما زيادت

I

ونقصان نور ماه به حسب بعد أو باشد از آفتاب .

وتدوير اما در عظم ، مانند ديگر كواكب بود ؛

I

اما به حسب اختلاف مسير در فلك خارج مركز ، نطاق أول ورابع مقدار ربع دور باشد

I

با زيادتى غايت تعديل أول ونطاق دوم وسوم با نقصان آن . ودر فلك تدوير ، نطاق

I

أول ورابع مقدار ربع دور باشد با زيادتى غايت تعديل ثاني ونطاق دوم وسوم خلاف

I

با نقصان آن . وبه جهت مبادى نطاقات اوجى وتدويرى جدولى نهاديم بعد از جدول

I

مقامات كواكب .

فصل دوم : در معرفت مبادى نطاقات ورسيدن كواكب بدانجا I

فصل دوم : در معرفت مبادى نطاقات ورسيدن كواكب بدانجا

I

مركز مطلق نيرين را ومركز معدل وخاصهء معدلهء كواكب را در اين جدول طلب كنيم ؛ اگر مثل آن يابيم ،

I

پس آن ستاره در مبداء آن نطاق بود ؛ واگر مثل آن نيابيم وميان مبادى دو نطاق باشد ،

I

پس كوكب در نطاق مقدم بود وهنوز به نطاق تالي نرسيده است . واگر مد [ ت ] رسيدن

I

كوكب را به نطاقى خواهيم كه بدانيم عمل أو به همان طريق باشد كه در رجعت واستقامت گفتيم .

I

باب هشتم : در معرفت قوس النهار وقوس الليل وساعات تمام روز وشب I

باب هشتم : در معرفت قوس النهار وقوس الليل وساعات تمام روز وشب

I

وتوابع آن

وآن هفت فصل است :

فصل أول : در تعريفات

فصل أول : در تعريفات

نصف قوس النهار شمس يا كوكب

I

قوسي باشد از مدار يومى أو ميان أفق ونصف النهار ؛ وبه عبارتى « 1 » ديگر مىگوئيم كه نصف قوس

I

النهار شمس يا كوكب مقدار قوسي باشد از معدل النهار كه طلوع كرده است از زمان طلوع ايشان

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] عبادتي