زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٦١

فصل 2 : در استخراج تقاويم كواكب در طول

أوج بگذرد وديگر آنكه به مركز تدوير گذشته باشد .

خاصهء معدله قوسي بود از محيط تدوير ،

I

ميان ذروهء مرئى ومركز جرم كوكب بر توالى أو .

زاويهء تعديل ثاني كوكب زاويه‌اى باشد

I

كه بر مركز عالم حادث شود از تقاطع دو قطر : يكى ، آنكه بر مركز تدوير بگذرد وديگر آنكه به مركز

I

جرم « 1 » كوكب وقتي كه تدوير در بعد أوسط بود .

اختلاف ناقص مقدار فضلى بود

I

نصف قطر تدوير [ ر ] ا در بعد أوسط به نسبت با آنكه در بعد ابعد باشد .

اختلاف زايد

I

فضلى باشد نصف قطر تدوير را در بعد أقرب به نسبت با آنكه در بعد أوسط بود . ودقايق

I

نسب را تعريف همان است كه در قمر گفتيم .

تعديل محكم زاويه‌اى باشد كه بر مركز عالم حادث

I

شود از تقاطع آن دو قطر مذكور ليكن نه به حسب بعد أوسط ، بل به حسب بودن مركز تدوير

I

در موضعي معين از فلك خارج كه در آن وقت اقتضا كند .

زاويهء مركز معدل زاويه‌اى باشد

I

كه واقع شود بر مركز عالم از تقاطع دو قطر : يكى كه به نقطهء أوج بگذرد وديگرى بر مركز كوكب .

I

وچون زاويهء أوج معدل را با اين جمع كنند زاويهء تقويم باشد . وآن قوسي باشد از

I

فلك ممثل ، ميان أول حمل وطرف قطري از ممثل كه بر مركز كوكب بگذرد واگر كوكب را

I

عرض نبود يا ميان أول حمل وتقاطع دايرهء عرضى كه بر طرف آن قطر مذكور گذشته

I

باشد .

فصل 2 : در استخراج تقاويم كواكب در طول

فصل 2 : در استخراج تقاويم كواكب در طول

وطريق أو آن است كه از برابر مركز

I

مطلق درآئيم در جدول تعديل أول وتعديل ودقايق نسب برگيريم ؛ واگر دقايق نسب

I

ناقصه باشد به سياهى مكتوب بود واگر دقايق نسب زايده باشد به سرخى مكتوب

I

بود ؛ وبر أو نشان زايد يا ناقص بكنيم . آن گاه نظر كنيم به مركز ؛ اگر كمتر از شش بروج باشد ،

I

آن را از مركز كم كنيم وبر خاصه افزاييم ، واگر بيشتر از شش برج باشد ، بر مركز افزائيم

I

واز خاصه كم كنيم تا مركز وخاصه معدل شود . آن گاه از برابر خاصهء معدله تعديل ثاني

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] جزم