زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٦٠

فصل I

ميان منطقهء مايل وممثل ؛ وتقويم قمر معدل به تعديل الأيام گفته شود .

فصل 2 : در استخراج I

فصل 2 : در استخراج

I

تقويم ماه وجوزهر در طول

وطريق « 1 » أو آن است كه از برابر مركز از جدول تعديل برگيريم با دقايق

I

نسب زايده ، وتعديل أول را بر خاصله افزاييم اگر مركز كمتر از شش برج باشد ؛ از أو كم كنيم اگر بيشتر

I

از شش برج باشد تا خاصهء معدله شود . آن گاه از برابر خاصهء معدله درآئيم در جدول

I

تعديل ثاني قمر ، وتعديل ثاني به اختلاف زايد برگيريم ؛ ودايماً اختلاف را در دقايق نسب

I

ضرب كنيم وحاصل ضرب را بر تعديل ثاني افزاييم تا تعديل ثاني محكم حاصل شود . آن گاه تعديل محكم را از وسط كم كنيم اگر خاصهء معدله كمتر از شش برج باشد ؛ وبر أو افزاييم اگر بيشتر

I

بود تا تقويم قمر به فلك مايل حاصل شود . آن گاه وسط جوزهر را بر تقويم قمر افزاييم يا تقويم جوزهر را

I

از تقويم قمر كم كنيم تا حصهء عرض حاصل شود . از برابر حصهء عرض درآئيم در جدول تعديل ثالث

I

وتعديل برداريم ، وآن را از تقويم قمر به فلك مايل نقصان كنيم اگر حصهء عرض در ربع أول وسوم

I

بود ؛ بر أو افزاييم اگر در ربع دوم وچهارم باشد تا تقويم قمر حاصل آيد . به فلك ممثل از برابر تقويم

I

آفتاب از جدول تعديل الأيام قمر حصهء تعديل الأيام برگيريم از وسط ماه ، ودايماً آن را از

I

تقويم قمر كم كنيم تا تقويم قمر معدل شود به تعديل الأيام بلياليها . واگر وسط جوزهر را از دوازده

I

برج كه دور بروج است كم كنيم تقويم جوزهر حاصل شود .

باب چهارم : در استخراج I

باب چهارم : در استخراج

I

تقاويم كواكب متحيره در طول

وآن دو فصل است : أول ، در تعريفات ؛ دوم ، در اعمال .

فصل I

فصل

I

أول : در تعريفات

زاويهء تعديل أول كوكب زاويه‌اى باشد كه بر مركز تدوير حادث شود

I

از تقاطع دو قطر : يكى ، قطر دايرهء معدل مسير ونقطه‌اى كه موضع التقاى قطر معدل مسير بود بر محيط

I

تدوير ، آن ذروهء وسطى بود ؛ ونقطه‌اى كه موضع التقاى قطر ممثل باشد بر محيط تدوير ، آن ذروهء مرئى

I

كوكب بود . زاويهء مركز معدل زاويه‌اى بود كه بر مركز عالم حادث شود از دو قطر : يكى ، آنكه به نقطهء

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] طرين