زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٥٨

فصل أول : در تعريفات

آفتاب ، تعديل برداريم وآن را از وسط نقصان كنيم اگر مركز كمتر از شش برج باشد ؛ وبر أو

I

افزاييم اگر زيادة از شش برج بود تا تقويم آفتاب حاصل آيد .

طريقي ديگر ؛ به همين اعتبار تعديل

I

آفتاب را بر مركز افزائيم يا نقصان كنيم تا مركز مقوم حاصل آيد . أوج

I

معدل را با آن جميع كنيم تا تقويم آفتاب حاصل نامعدل . اگر خواهيم كه آن را معدل گردانيم به تعديل الأيام

I

بلياليها ، به ازاى تقويم آفتاب درآئيم در جدول تعديل الأيام وحصهء كسر تعديل الأيام از وسط

I

أو بگيريم ، ودايماً آن را از تقويم شمس نقصان كنيم تا معدل شود . وتحقيق اين عمل چنان است كه به حسب

I

هر تاريخي ، كسر تعديل الأيام استخراج كنيم چنان كه در مقالت پنجم بيان خواهيم كردن . آن گاه حصهء

I

آن كسر از وسط آفتاب بگيريم ودايماً آن را از تقويم شمس كم كنيم تا تقويم أو معدل شود . وحكم

I

تقويم ما [ ه ] همين است .

باب سوم : در استخراج تقويم ماه

باب سوم : در استخراج تقويم ماه

وآن دو فصل است :

I

فصل أول ، در تعريفات ؛ دوم ، در اعمال .

فصل أول : در تعريفات

فصل أول : در تعريفات

زاويهء تعديل أول ماه زاويه‌اى

I

باشد كه بر مركز تدوير حادث شود از تقاطع خطى كه از نقطهء محاذاة بر مركز تدوير گذرد با قطر

I

فلك مايل كه بر آن مركز گذشته بود . وقوسي كه از اخراج آن دو خط بر محيط تدوير حادث

I

شود آن تعديل أول قمر بود كه آن را تعديل خاصه خوانند . وغايت اين تعديل به حسب

I

ارصاد قديم هست چندين درجه ودقيقه : / يج‌ط وبه حسب اين رصد جديد هست چندين / ىيا .

I

خاصهء معدله قوسي باشد از محيط تدوير ، ميان ذروهء حقيقي ومركز جرم قمر در جهت

I

حركت فلك تدوير .

زاويهء تعديل ثاني قمر زاويه‌اى باشد كه حادث شود بر مركز عالم از دو

I

قطر كه يكى بر مركز قمر بگذرد وديگرى بر مركز تدوير أو . وقوس تعديل دوم قمر قوسي بود كه حادث

I

شود بر محيط فلك مايل ، ميان سر اين دو خط مذكور . واين تعديل به آن تقدير فرض كرده‌اند

I

در زيجات كه مركز تدوير قمر بر نقطهء أوج فلك خارج باشد وغايت أو به مقدار نصف قطر تدوير