زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٥٧

فصل دوم : در استخراج تقويم آفتاب

كواكب را در يك روز ودر سى روز ودر يك سال بسيطه نهاديم تا به وقت حاجت از آنجا گيريم .

I

واگر حركت يك روزهء كوكب را در 365 ضرب كنيم ، حركت أو در يك سال بسيطه حاصل آيد .

I

واگر در 366 ضرب كنيم ، حركت أو در يك سال كبيسه حاصل آيد . واگر در أيام صد وبيست سال

I

شمسي حقيقي ضرب كنيم ، حركت أو در يك دور حاصل شود . واز تضاعيف آن حركت أو در ديگر

I

ادوار حاصل آيد واين حركت كوكب باشد در ادوار مستقبله ، وچون آن را از دوازده برج كم

I

كنيم حركت حاصل آيد در ادوار ماضيه . واگر حركت كوكب را در ادوار ماضيه از دوازده برج نقصان

I

كنيم حركت أو حاصل آيد در ادوار مستقبله . وتصحيح جدول ادوار به اين طريق توان

I

كردن . وچون حركت يك روزه را بر 24 قسمت كنيم حركت يك ساعته حاصل شود ؛ واز تضاعيف

I

آن حركت كوكب در ديگر ساعت حاصل آيد .

باب دوم : در استخراج تقويم آفتاب I

باب دوم : در استخراج تقويم آفتاب

I

وآن دو فصل است : أول ، در تعريفات ؛ دوم ، در اعمال .

فصل أول : در تعريفات

فصل أول : در تعريفات

زاويهء

I

تعديل آفتاب زاويه‌اى باشد كه حادث شود بر مركز جرم آفتاب از تقاطع دو قطر ؛ يكى قطر

I

فلك خارج ؛ دوم ، قطر فلك ممثل . وچون قطر فلك خارج را بيرون آورند تا محيط فلك ممثل ، قوسي

I

كه بر محيط فلك ممثل حاصل آيد از سر اين دو خط ، آن تعديل شمس بود .

مركز مقوم قوسي باشد

I

از فلك ممثل ، ميان نقطهء أوج وطرف قطري از ممثل كه به مركز جرم آفتاب بگذرد بر توالى

I

بروج . وتقويم آفتاب قوسي بود از فلك ممثل ، ميان أول حمل وطرف قطر مذكور بر توالى

I

بروج . وتعديل الأيام را پيش از اين ذكر كرده‌ايم واستخراج جدول أو را بعد از اين ذكر

I

خواهيم .

فصل دوم : در استخراج تقويم آفتاب

فصل دوم : در استخراج تقويم آفتاب

در مقدمه بيان كرده‌ايم كه هر كجا تعديل كوكبى

I

گيريم آن را معدل بايد كردن ، به تعديل ما بين السطرين حاجت نيست كه در جميع اعمال ذكر كنيم . پس

I

چون خواهيم كه تقويم آفتاب استخراج كنيم : از برابر مركز مطلق أو از جدول تعديل