زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٥٦

فصل 7 : در استخراج مراكز كواكب

دور ناقص باز از سر مىگيريم . پس هرگاه وسط آفتاب مىگيريم از دور ناقص ، آن

I

بعينه وسط آفتاب است در تاريخ ماضي يا مستقبل واحتياج نيست آن را به جدول ادوار

I

حساب كردن واين از جملهء غرايب است . پس اگر خاصات كواكب علوي را از جداول ادوار

I

ماضي يا مستقبل خواهيم كه بيرون آوريم ، أوساط كواكب علوي را از دوازده برج كم كنيم تا

I

خاصات ايشان حاصل آيد . وبر اين تقدير أوساط كواكب علوي در ادوار ماضي خاصات

I

ايشان باشد در ادوار مستقبل وبرعكس . واگر أوج آفتاب را از دوازده برج كم كنيم مركز أو

I

حاصل شود ؛ واگر وسط ماه را تضعيف كنيم مركز أو حاصل آيد . اما اگر به سبب نقل ناقلان

I

به مرور أيام ، خللى در أصول حركات كواكب پيدا آيد طريق اصلاح آن چنان باشد كه نظر

I

كنيم ، اگر خلل در سال بسيطه بود ، حركت كوكب را در يك سال بسيطه بر أصول سال مقدم افزائيم

I

يا از أصول سال تالي كم كنيم تا أصول مطلوب مصحح شود . واگر آن سال كبيسه است ، حركت

I

يك سأله را با حركت يك روز به هم جمع كرده برافزائيم يا نقصان كنيم تا مطلوب حاصل شود . واگر خلل

I

در وسط شمس باشد ، خاصهء هر يك از سه كواكب علوي را از وسط آن كوكب جمع كنيم از برابر همان

I

سال ، يا نصف مركز قمر را بر وسط أو افزائيم تا وسط آفتاب حاصل آيد . واگر خلل در وسط

I

كوكب علوي بود ، وسط أو را از وسط آفتاب كم كنيم تا خاصه حاصل آيد چنان كه پيش از اين گفته‌ايم .

I

واگر خلل در اوجات كواكب واقع شود ، اين مقدارها بر أوج آفتاب افزائيم : جهت زحل

I

/ ه‌يطلط كو وبه جهت مشترى / ب‌كح‌يرها وبه جهت مريخ / ايح‌ىمج وبه جهت زهره / يايج‌يديج وبه جهت عطارد / دانطيج

I

تا أوج آن كوكب حاصل شود . واگر اين مقدارها را از أوج اين كواكب كم كنيم أوج آفتاب

I

حاصل شود .

واگر دور فلك را بر مدت يك سال شمسي به حسب أصول اين رصد كه هست

I

أيام مرفوع با كسور / وه‌يدل قسمت كنيم حركت يك روزهء وسط شمس حاصل آيد . وما حركت