زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٣٨

فصل أول : I

بيست وسه ثالثه وبيست رابعه باشد واين كسور به غايت اندك است . پس بدين سبب

I

ايشان اين را دور كبس ساختند ودور كبس را به لغت ايشان محزور خوانند ؛ وترتيب

I

كبايس تاريخ عربى باشد يعنى در سال / ب و / ه و / ز و / ى و / يج و / يو و / يح كبيسه واقع است واين

I

به اين ضابطه مضبوط مىشود / بهزيجوح . وايشان را به سبب اغراضى چند شرعي شرايطى چند لازم

I

مىآيد چنان كه به نزديك ربّانان كه معظم يهود ايشانند أول سال شرعي ايشان كه مفتتح آن

I

ما [ ه ] نيسن ماه است نشايد كه أيامي بود كه منسوب باشد به كواكب سفلى همچو دوشنبه وچهارشنبه

I

وجمعه ؛ وأول سال كه مفتتح آن ماه تشرى است نشايد كه أيامي بود كه منسوب باشد

I

به آفتاب وسفليين همچو يكشنبه وچهارشنبه وجمعه . پس هرگاه سر سال ايشان از اين أيام

I

اقتضا كند آن روز را رها كنند وروز تالي آن را گيرند . وروزها ، ماه‌هاى ايشان همچنين بود

I

كه أيام ماه‌هاى تاريخ عربى به امر أوسط بر آن ترتيب در سال‌هاى بسيطه ، الّا در سال‌هاى كبيسه دو

I

ماه بر خلاف آن آيد ماه پنجم كه سفط است وماه ششم كه آذر است . زيرا كه بعضي ماه كبيسه را در

I

سفط دارند يعنى آن ماه را مكرّر كنند وسفط أول را اصلى شمرند وسفط دوم را زايد ،

I

وبعضي كبيسه را در آذر دارند واين ماه را مكرّر كنند آذر أول را زايد شمرند وآذر دوم را اصلى وهر

I

يكى را سى روز گيرند . وأول سال‌هاى ايشان كه مفتتح آن ماه تشرى است متردد است ميان

I

بيست وششم آب وبيست وچهارم أيلول از ماه‌هاى رومى قريب به اجتماعي كه در آن حدود

I

واقع شود .

وبه نزديك قراان از جماعت يهود أوايل ماه‌ها به حسب رؤيت هلال باشد چنان كه

I

مسلمانان را . پس هر سر ماه به حسب رؤيت هلال كه به اين حدود نزديك‌تر بود ، سر سال باشد

I

به اين مذهب ؛ وسر ديگر ماه‌ها هم به ترتيب شهور تاريخ عربى بود هم به حسب رؤيت هلال .

I

وأيام شهور را به مذهب أول به حسب سال‌هاى كبيسه وبسيطه در جدول وضع كرديم وسال‌هاى