زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٣٤

فصل 16 : در بيان تركيب دستور به جهت استخراج مداخل I

شصت از آن كم كرديم وباقي را در جدول أو ثبت گردانيد تا آخر سال . آن گاه درآمديم

I

در جدول تضاعيف جنجونشا ، يعنى حركت حصهء ماه ، واز برابر هر ماه بر گرفتيم أيام وكسور ؛

I

وآن را بر حصهء قمر أول آرام آي افزوديم . وحاصل هر يك را در برابر آن ماه در جدول ثبت

I

كرد وآنجا كه عدد أيام زيادت از اين مبلغ 248 شد اين را از آن كم كرديم وباقي را

I

در آن جدول ثبت كرد . آن گاه از برابر حصهء آفتاب درآمديم در جدول تعديل آفتاب ، و

I

تعديل برگرفتيم معدل به تعديل ما بين السطرين ودر جدول أو ثبت كرديم . وهمچنين از برابر

I

حصهء ماه از جدول تعديل ماه نيز تعديل برگرفتيم ودر جدول أو ثبت گردانيد وزايد

I

وناقص يك نشان كرد واز آن دو تعديل ، تعديل مركب بيرون آورديم وآن را بر دقايق

I

وثواني مداخل شهور به امر أوسط افزوديم يا نقصان كرديم تا مداخل شهور حقيقي حاصل آمد .

I

آن را در جدول أو ثبت كرديم . آن گاه كسور مداخل اقسام سال را يك عدد گرفتيم وبر أيام تامهء

I

مداخل افزوديم تا مداخل ناقصهء اقسام حاصل شد . آن را در ثبت كرديم آن گاه كسور مداخل

I

شهور را آنچه كمتر از چهل وپنج دقيقه است ، آن را يكى گرفتيم وآنچه آن مقدار بود يا بيشتر ،

I

آن را دو گرفتيم وبر أيام تامهء مداخل شهور به امر أوسط افزوديم تا مداخل ناقصهء شهور حاصل

I

آمد . آن را در جدول أو ثبت كرديم .

آن گاه خواستيم تا مفصلهء هر ما هي بدانيم مدخل ناقص أرام

I

آي كه بود /

xx

ح از مدخل ايكندى كه بود / نج نقصان كرديم بماند / ل . آن گاه مدخل ايكندى آي را

I

خواستيم كه از مداخل اوچونج آي كه بود / كب كم كنيم نتوانستيم . مدخل ايكندى را كه بود / نج

I

از شصت كم كرديم بماند / ر . اين را بر مدخل اوچونج آي كه بود / كب افزوديم حاصل آمد أيام

I

ايكندى / كط ؛ وأيام باقي شهور به همين قياس بيرون آورديم واز برابر هر يك ثبت كرديم .

I

آن گاه خواستيم تا مواقع اقسام را از أيام شهور تركى بيرون آوريم مدخل ناقص