زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٣٠

فصل 15 : در استخراج ديگر تواريخ I

ماه‌هاى تامه استخراج كنيم اگر خواهيم به حساب ، چنان كه در فصل ششم از باب سوم بيان كرده‌ايم ؛

I

واگر خواهيم به جدول چنان كه از برابر ماه ناقص درآييم در جدول شهور اين تاريخ ، وأيام مجمله

I

برگيريم تا أيام ماه‌هاى تامه حاصل آيد . أيام ماه ناقص بر آن افزائيم وآن مبلغ را با أيام

I

سال‌هاى تامه جمع كنيم تا أيام حاصل آيد ميان تاريخ مطلوب وأول دور شانكون . آن گاه أيام

I

هر كدام را كه خواهيم از تاريخ عربى يا رومى يا فارسي يا ملكي در أول دور شانكون معلوم كنيم ،

I

ونظر كنيم به سال مطلوب اگر چنان كه پيش از دور أعظم باشد ، آن أيام را از أيام هر يكى

I

از اين تواريخ كم كنيم ؛ واگر بعد از دور أعظم بود ، برافزائيم تا أيام آن تاريخ حاصل آيد . آن را به سال‌ها

I

وماه‌ها رفع كنيم تا مطلوب حاصل شود .

واگر يكى از اين تواريخ معلوم باشد وخواهيم كه تاريخ

I

خطائى از آن تاريخ بيرون آوريم وطريق أو آن است كه ميان تاريخ معلوم وأول دور شانكون

I

أيام بيرون آوريم « 1 » به واسطهء اين تواريخ ، وآن أيام را بر 365 قسمت كنيم تا سال‌هاى تامهء

I

فارسي بيرون آيد . به حسب اين سال‌ها أيام كبايس بيرون آوريم چنان كه

اگر سال معلوم مقدم

I

بود بر دور شانكون ، أيام كبايس به حساب بيرون آوريم ؛ واگر بعد از دور شانكون

I

باشد ، اگر خواهيم به حساب بيرون آوريم واگر خواهيم به جدول ؛ وآن را از أيام اين سال‌ها كم

I

كنيم تا سال‌هاى تامهء تاريخ خطاييان حاصل آيد . آن گاه نظر كنيم به تاريخ معلوم اگر چنان كه پيش از

I

دور شانكون باشد ، آن سال‌هاى تامهء خطائيان را از مدت يك دور يا دو دور يا بيشتر

I

آن مقدار عدد سال‌ها كه احتمال كند كه از آن كم توان كردن كم كنيم تا سال‌هاى تامه بماند از آن

I

دور ناقص كه موافق تاريخ معلوم باشد . واگر با سال‌هاى تامهء أيام باشد ، يك عدد از آن

I

سال‌ها برگيريم وآن أيام را از عدد أيام يكسان نقصان كنيم تا باقي أيام ماند از سال

I

ناقص . آن را مرفوع گردانيم به شهور چنان كه معهود است .

اگر تاريخ معلوم بعد از دور شانكون

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] آواريم