زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٢٨

فصل 14 : در معرفت I

شرح فرموده است وترتيب كبايس سال‌هاى خطاييان را همچو ترتيب كبايس تاريخ

I

رومى نهاده ، وبا آنكه خود مىفرمايد كه سال‌هاى ايشان شمسي حقيقي ، با وجود وقوع كبيسهء

I

خاموسا در دور شانزده كه نهاده است مضبوط نشود ؛ وصاحب زيج ايلخانى به جهت

I

مثال ، سالى چند را نهاده است از أول دور شانكون واعتبار كبيسهء خاموسا كرده تا بعد از آن

I

سال‌هاى ديگر را بر آن منوال شمرند ، وابتدأ از نام شيو كرده كه دهم نام‌هاى اين دور است بدان

I

سبب كه در أول دور شانكون اين نام صاحب نوبت مبدأ ليجن بوده است ؛ وما نيز

I

بر متابعت آن بزرگ ضبط كبايس خاموسا كرديم وده عدد كه بر أيام كبايس مىافزائيم

I

آن عدد نام سبو است كه صاحب نوبت أول دور شانكون بوده است تا حساب

I

ما موافق شود با أول اين دور چهارم تا در جدول ، ابتدأ از أول اين دور توانيم كردن .

I

وعجب‌تر آنكه آن بزرگ كتابي را شرح فرمايد كردن وتتبع مصنف نكند در امرى حق ، وتتبع ديگران

I

كند به غير حق ؛ وچگونه بر خاطر مبارك أو اين معنى پوشيده شده است مگر به سبب كثرت اشغال

I

بوده باشد . واز أول دور شانكون تا سال پنجاهم از اين دور ، نسبت آنكه كبيسهء خاموسا را

I

اعتبار نكرده است پنج نام تفاوت مىكند كه به حساب ايشان مقدم مىافتد ؛ يعنى در مبدأ

I

ليجن از سال پنجاهم از دور شانكون ، نوبت اين دور به نام اسم من رسيده است و

I

به حساب ايشان نوبت به نام سيومى آيد كه به ششم نام مقدم است .

واين نيز عجب‌تر كه در ضبط

I

دورى كه اعتماد أهل خطا بر آن است در احكام سال‌ها واختيارات روزها ، چندان احتياط

I

فرموده است كه در مدتي اندك در احكام سال‌ها واختيارات روزهاى ايشان پنج سال

I

پنج روز تفاوت نكند ، با صاحب زيج ايلخانى در چهار فنك از فنك‌ها هفده روز كه تسعهء

I

أمثال فضل يك ماه قمري أوسط است ، بر مسير ده دور ماه در فلك تدوير حصهء ماه