زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٢٥

فصل 14 : در معرفت I

واقع شود ودر ما هي از آن اقسام يكى بيش واقع نيست آن ماه شون است ؛ واگر در أو واقع است

I

شون نيست .

فصل 13 : در معرفت آنكه هر سال وماه وروز نوبت به كدام حيوان مىرسد I

فصل 13 : در معرفت آنكه هر سال وماه وروز نوبت به كدام حيوان مىرسد

I

از حيوانات دوازده‌گانه

ودانستن اين را طريق‌هاى بسيار هست وسخت ، آسان است

I

وما اينجا سه نوع آورديم :

نوع أول : آن است كه بر سال‌هاى ناقصهء تاريخ رومى ده بر افزائيم يا دو كم كنيم

I

از آن ، وبر سال‌هاى يزدجردى چهار افزائيم يا هشت نقصان كنيم ، وبر سال‌هاى ملكي هفت افزائيم

I

يا پنج كم كنيم ، وبر سال‌هاى خانى دو افزائيم يا ده كم كنيم ، وآن حاصل يا باقي را بر دوازده قسمت كنيم

I

آنچه باقي ماند به مقدار آن ، از كسكو بشماريم . آنجا كه عدد منتهى شود از نام‌هاى حيوانات ، نوبت آن سال

I

به نام آن حيوان رسيده باشد .

نوع دوم : چون مدخل سال وماه وروز از دور ستينى معلوم كرده باشيم

I

عدد مدخل دور ستينى را بر دوازده قسمت كنيم اگر منقسم شود ، آنچه باقي ماند به آن عدد از كسكو بشماريم

I

آنجا كه عدد « 1 » منتهى شود ، نوبت آن مدخل بدان حيوانات رسيده بود . واگر از قسمت بر دوازده هيچ

I

باقي نماند ، نوبت حيوان آخر باشد يعنى به طنغوز .

نوع سوم : به سال‌هاى ناقصهء يزدجردى درآئيم در جدول

I

سه‌گانه ، واز برابر سال‌هاى مبسوطه نام حيوانات برگيريم . آنچه يابيم نوبت آن سال بدان نام

I

رسيده باشد . أول ماه‌هاى طاق را از اين دو تاريخ ، نوبت به همان حيوان رسد . واين همچون ميزاني

I

باشد اين عمل را ، به وقت راندن أسامي حيوانات در أيام سال .

فصل 14 : در معرفت I

فصل 14 : در معرفت

I

دور چهارم واحكام آن

خطاييان را دورى ديگر است كه بر دوازده نام مىگردد ودر احكام

I

سال‌ها واختيارات أيام ، آن را عظيم معتبر دارند واعتماد بر آن كنند . وهر نامى را

I

از آن ده نام ، به لونى نسبت كنند واحكام هر سال را به نيكى وبدى از حكم آن نام كنند

I

كه نوبت مبدأ ليجن بدو رسيده بود در آن سال . وحكم هر روز را نيز در اختيارات

I

أيام سعد ونحس وغير آن ، از لون آن نام اعتبار كنند كه نوبت آن روز بدو رسيده باشد .

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] مدد