زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١١٩

عمل دوم : I

فصل يازدهم : در شناختن مدخل حقيقي أرام آي وديگر ماه‌ها از دور ستينى وضبط أيام I

فصل يازدهم : در شناختن مدخل حقيقي أرام آي وديگر ماه‌ها از دور ستينى وضبط أيام

I

شهور

وآن مبنى بر شش عمل است :

عمل أول : در استخراج حصهء آفتاب

عمل أول : در استخراج حصهء آفتاب

چون خواهيم كه حصهء

I

آفتاب بيرون آوريم بعد از آنكه بعد ميان أول آرام وووشى دانسته باشيم آن را دايماً از مقدار

I

سدس زمان سال شمسي كه آن شصت روز است وهشت هزار وهفتصد وچهل فنك

I

وبه اصطلاح منجمان چندين أيام ودقايق / س‌يب‌كوكدح وبه لغت ايشان اين را كيجا خوانند ،

I

كم كنيم تا حصهء شمس حاصل آيد در أول أرام آي .

اما به جهت أول ماه‌ها حصهء هر ماه از أيام مجملهء

I

شهور با دقايق أو برگيريم از جدول أيام شهور ، وبر حصهء آفتاب در أول أرام اى افزائيم

I

تا حصهء آفتاب در أول آن ماه حاصل آيد . واگر خواهيم مقدار يك ماه قمري أوسط را بر حصهء

I

آفتاب در أول أرام كه ماه أول است افزائيم تا حصهء آفتاب حاصل آيد در أول ماه دوم .

I

وهمچنين اگر بر حصهء ماه دوم افزائيم حصهء ماه سوم حاصل آيد بر همين ترتيب تا آخر

I

سال .

واگر حصهء آفتاب زيادت از مدت يك سال شمسي شود كه هست چندين أيام و

I

دقايق وثواني / سسه‌يدلر ، اين را از آن مبلغ كم كنيم وباقي را در جدول ثبت گردانيم .

عمل دوم : I

عمل دوم :

I

در استخراج حصهء ماه به حساب وجدول

اما به حساب ؛ وطريق أو چنان است كه مىبايد كه أصل حصهء ماه در أول

I

سال معين دانسته باشيم ، وبه لغت ايشان آن را جونجونكا خوانند وآن در أول دور شانكون بيست

I

وسه روز بوده « 1 » است ودو هزار وهشتصد وسى وشش فنك وبه اصطلاح منجمان

I

چندين أيام وكسور / كج‌يرح‌نرلو . واين أصل حصهء قمر است در اين سال وما اين را أصل سر سال‌ها

I

مىگوئيم . پس اگر خواهيم تا أصل حصهء قمري را پيش از آن يا بعد از آن در سال ديگر بيرون آوريم

I

تفاضل ميان آن سال وأول دور شانكون بگيريم چنان كه پيش از اين بيان كرده‌ايم ؛ وآن را

I

دايماً در مقدار فضل يك سال شمسي بر مدت سيزده دور قمري در فلك تدوير كه آن هفت


( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] برده