زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١١٢

فصل 5 : I

از اقسام سال شمسي ، چند روز است وما آن را أصل سر سال‌ها مىخوانيم وبه لغت ايشان آن را

I

بيونجين گويند . وآن در أول دور شانكون چهارده روز بوده است وچهار هزار

I

[ و ] هف [ ت ] صد وهفتاد وشش فنك وبه اصطلاح منجمان ما چندين أيام ودقايق وكسور

I

/ يديح‌ج‌كالو . آن گاه نظر كنيم تا سال‌هاى مطلوب ، موافق كدام سال مىافتد از سال‌هاى تاريخ

I

يزدجردى . پس تفاضل ميان آن سال و / خلج بگيريم وآن را در مقدار فضل يك سال قمري

I

كه آن ده روز است وهشت هزار وهفتصد وشصت وچهار فنك وبه اصطلاح منجمان

I

ما چندين أيام ودقايق وكسور / ىنب‌له‌ب‌كد واين را به لغت ايشان سوبحا خوانند ، ضرب

I

كنيم ونظر كنيم . ضرب اگر از مدت يك ماه قمري أوسط كه آن بيست ونه روز است وپنج

I

هزار وسيصد وشش فنك وبه اصطلاح منجمان ما چندين أيام ودقايق وكسور

I

/ كطلان‌طلو واين را به لغت ايشان شوجه خوانند ، كمتر باشد آن بعد بود ميان أرام

I

وووشى در آن سال معين ، ودر آن مدت هيچ ماه كبيسه واقع نشده باشد .

واگر آن حاصل ضرب

I

بيشتر باشد ، آن را بر مدت يك ماه قمري أوسط قسمت كنيم . آنچه ما بين القسمة بماند از أيام ودقايق

I

آن را از شونجون نقصان كنيم اگر سال مطلوب مقدم است ، وبر أو افزائيم اگر سال مطلوب

I

تالي آن است تا ما بين أرام وووشى حاصل آيد در آن سال معين ، وآن هميشه كمتر از مدت

I

يك ماه قمري باشد . واگر نقصان نتوان كردن ، سوجه را بر آن شونجن افزائيم تا نقصان توان

I

كردن . وآنچه خارج شده باشد از قسمت ، اين عدد ماه‌هاى كبيسه بود در آن مدت

I

معين ؛ وباقي بر اين قياس باشد .

نوع دوم : در معرفت كبايس أيام كه به حسب سال‌هاى

I

شمسي در هر چهار سال يا پنج سال واقع بود چنان كه

I

در تاريخ ملكي وخانى بيان كرده

I

أيم ليكن نه بر آن نسق وترتيب ؛ زيرا كه كبايس سال‌هاى ايشان مبنى بر أصول ارصاد