زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٩

[ مقدمه ]

عالم ، مولى موالى العرب والعجم ، مدبر ممالك الدنيا ، مظهر كلمات اللّه العليا ، صاحب الزمان ونرحمان

I

الرّحمن ، صاحب الديوان الممالك ، تاج الدنيا والدين ، غياث الإسلام والمسلمين - أعز اللّه أنصاره

I

وضاعف اقتداره - در حضرت با عظمت پادشاه عالم عادل مؤيد مظفر منصور أولجايتو سلطان محمد

I

- طبيب اللّه مضجعه ونور ضريحه - كه در ملك پرورى ، نرد اقبال از بساط جمشيد برده بود ودر جهانگيرى ،

I

گوى دولت از ميدان إسكندر ربوده ؛ پيش از اتمام اين نسخه ، به محل عرض رسانيده بود وحكم

I

نافذ شده كه از اين تصنيف ، نسخه‌ها بنويسند وبه أطراف ممالك فرستند . ليكن ضوابط

I

اين حساب وقواعد اين كتاب ، در أيام دولت با نصرت ايلخان معظم ، خاقان أعظم ، اعدل

I

سلاطين العالم ، علاء الدنيا والدين ، سلطان أبو سعيد بهادر خان - خلد اللّه ملكه وعلت

I

كلمته - ممهّد شد . وبر أصول رصدى كه به حكم يرليغ همايون پدران بزرگوار أو ساخته‌اند

I

تمام گشت وبه طريق ارث بدو منتقل شد .

پس به جهت آن تا نام بزرگوار أو ونام پدر نيكوى أو بر روى

I

روزگار باقي ماند چنان كه نام سلاطين پيشين كه در جنب اين حضرت ، بس حقير ومختصر بوده

I

مانده است ، اين را زيج المحقق السلطاني على أصول الرصد الإيلخانى نام نهاده آمد . وضع أساس أو ،

I

بر پنج مقالهء لايق افتاد هر مقالتي مشتمل بر أبواب وفصول ؛ بدين ترتيب كه در اين فهرست مسطور است :

I

مقالت أول : در ذكر مقدماتى كه پيش از شروع به اعمال زيجى ، بدان احتياج افتد ؛ وآن هفت

I

باب است :

باب أول : در بيان آنكه رصد وزيج وتقويم چه باشد ودر دانستن اين‌ها چه فايده بود .

I

باب 2 : در بيان تقسيم وألقاب بعضي از دواير فلكى وتعريفات أصول ومقدمات

I

آن .

باب 3 : در بيان بعضي از ضوابط ومقدمات حسابي كه در اعمال زيجى به كار آيد ؛ وآن مشتمل

I

بر چهار فصل است :

فصل أول : در بيان مراتب كسور وبسط ورفع اعداد وآنچه بدان ماند .

فصل 2 :

I

در بيان آنچه تعلق به ضرب اعداد دارد وحاصل ضرب .

فصل 3 : در بيان آنچه تعلق به قسمت