زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ١٠٢

فصل أول : I

پس هر سه تاريخ مكمل شد به سال وماه وروز ؛ وباقي را به اين قياس بايد كردن . واين عمل وقتي

I

به كار آيد كه طالع مولود شخصي را أوراق ، پاره پاره شده باشد ومبتر گشته واز هر تاريخي

I

چيزى مانده وبسيار چنين اتفاق افتد .

باب دوازدهم : در دانستن تاريخ I

باب دوازدهم : در دانستن تاريخ

I

خطا وايغور كه پادشاهان - خلد اللّه ملكهم - آن را به كار مىدارند

وآن شانزده فصل است :

فصل أول : I

فصل أول :

I

در بيان مبداء اين تاريخ وسال‌ها وماه‌هاى أو

اما ببايد دانستن كه سال‌هاى ايشان شمسي

I

طبيعي بود وماه‌هاى قمري حقيقي . وأول سال‌هاى ايشان از آن وقت باشد كه آفتاب در حدود

I

هفده درجهء دلو بود وأول ماه‌ها به حسب اجتماع نيرين باشد . ليكن مبداء تاريخ ايشان مبنى بر سه

I

دور است كه ايشان سال‌ها را به أسامي آن ادوار مقيد كنند ؛ يكى ، أعظم ؛ ديگر ، أوسط ؛ سوم ، أصغر . و

I

هر دورى از آن ، شصت سال بود وأعظم آن دور شانكون خوانند وأوسط آن را دور جونكون « 1 »

I

وأصغر آن را دور خاون ومدت هر سه دور ، صد وهشتاد سال باشد .

اما دور شانكون كه ما در اوئيم

I

روز سه شنبه بوده است بيست ونهم ماه ربيع الأول سنهء 662 هجرى موافق بيست

I

ونهم كانون الأخر سنهء 1575 اسكندرى ، مطابق بيستم فروردين ماه قديم سنهء 633

I

يزدجردى ، محاذى « 2 » بيست ودوم بهمن ماه جلالي سنهء 185 ملكشاهى .

اما معرفت اين ادوار

I

سه‌گانه از اين تواريخ كه مستعمل ومتداول است ميان چنان است كه اين اعداد را كه ذكر

I

خواهيم كردن ، بر سال‌هاى ناقصهء اين تواريخ افزائيم بر سال‌هاى تاريخ رومى 46 ، وبر سال‌هاى تاريخ

I

فارسي 88 ، وبر سال‌هاى خانى 39 . واين بر آن تقدير باشد كه آفتاب پيش از / ير درجهء

I

دلو باشد ، چه اگر بعد از آن باشد بر آن تواريخ يك عدد ديگر زيادت بايد كردن ؛ واز سال‌هاى تاريخ

I

ملكي نقصان كنيم 5 . واگر از / كب بهمن بود تا آخر سال ، كم كنيم 4 . وآن حاصل يا باقي را بر 180 كه مدت

I

سه دور است قسمت كنيم ؛ آنچه از قسمت باقي ماند اگر 60 باشد يا كمتر ، آن سال‌هاى ناقصه بود « 3 »

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] حونكو ( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] محادى ( 3 ) . " بود " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .