تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — الصفحة ٠.٨٧

پيشگفتار

تعداد سال شمسي كه به دست آوردم ) جملگى نزديك به [ : برابر با ] سال بزرگ عطارد شد ، كه گفتند به هنگام تولّد ( من ) مستولى بوده است .

چنانكه ملاحظه ميفرماييد ، در ترجمهء ايضاحى اين تكّه ، به جاى تعداد دفعات رؤيت هلال كه به بيرونى بشارت داده شده است ، ونيز تعداد سألها وماههايى كه بيرونى از تحويل تعداد دفعات رؤيت هلال به دست آورده است ، كلمات « فلان » و « بهمان » و « بيسار » گذاشتيم . در واقع امر ، « فلان » و « بهمان » و « بيسار » اعدادى هستند كه ميخواهيم بر أساس ساير اطّلاعاتى كه بيرونى در همين تكّه داده است ( فارغ از اعدادى كه در نسخهء رسالة الفهرست آمده ) محاسبه كنيم . گوييم :

1 . بيرونى به صراحت اين تكّه ، مجموع سالهاى عمر خود به هنگام خواب ديدن ، وتعداد سالهاى شمسي كه از تحويل ( تبديل ) « فلان » بار ماه قمري به دست آورده را ، برابر با سال بزرگ عطارد ياد كرده است . يعنى :

سال بزرگ عطارد - تعداد سالهاى شمسي حاصل از تبديل سالهاى ماههاى قمري + تعداد سالهاى عمر تا هنگام خواب ديدن

بيرونى خود در كتاب « التفهيم لاوائل صناعة التنجيم » ، سالهاى كواكب را بدين نهج به دست داده است :

سالهاى كواكب