تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — الصفحة ٠.٧٢

پيشگفتار

شناخته نيست . بيشكّ موضوع اين كتاب ، صوري كه به توهّم در درجات مختلف بروج طالع ميشوند ، وحكم بر سرنوشت مولود يا نتيجهء امرى كه در شرف وقوع فرض ميشده ، بوده است .

كتابي با عنوان « المدخل إلى علم أحكام نجوم » به أبو سعيد أحمد بن محمّد بن عبد الجليل سجزى نسبت داده ميشود كه هشت نسخه از آن را در كتبخانه‌ها سراغ كرده‌اند . هنوز را تحقيق مقايسه‌يى انجام نگرفته است كه آيا اين كتاب همان كتاب المدخل الكبير إلى علم احكام النّجوم أبى معشر است كه سجزى آن را رونويسى كرده ( چرا كه مجموعه‌هاى متعدّدى از رسائل مختلف رونويسى شده به سجزى منسوب است ) يا اينكه اين ، تأليفى مستقلّ از سجزى است .

كتاب « المدخل الكبير على علم أحكام النّجوم » معروفترين اثر تنجيمى أبو معشر است كه آن را به سال 1160 اسكندرى ( مطابق با سال 234 هجرى قمري ) براي أبو جعفر احمد فرزند محمّد مولا أمير المؤمنين ، به عربى تأليف كرده است . كتاب المدخل الكبير در هشت مقاله است :

مقالهء اوّل آن بحث ميكند در اثبات حقّانيّت احكام نجوم از نظر فلسفي وتاريخي .

مقالهء دوم آن بحث ميكند از تعداد وخصوصيّات ثوابت در منطقة البروج .

مقالهء سوم آن بحث ميكند از تأثير سيّارات هفتگانه ، خصوصا نيّرين ( شمس وقمر ) بر جهان مادّى زير فلك قمر .

مقالهء چهارم آن بحث ميكند از طبايع احكام نجومى سيّارات .

مقالهء پنجم آن بحث ميكند دربارهء سروري وخداوندگارى سيّارات بر صور ثابت منطقة البروج واجزاء آنها .

مقالهء ششم آن بحث ميكند از ارتباط صور منطقة البروج با يكديگر وبا انسانها .

مقالهء هفتم آن بحث ميكند از تواناييهاى سيّارات ونسبتهاى آنها با يكديگر وزمان ومدّت سروري آنها .