تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — الصفحة ١٩٢

فتح الباب

در كسوف وخسوف هست خيال * چون شود اجتماع واستقبال

عرضِ رأس وذَنَب ميان افتد * طولِ تشويش در جهان افتد

خَلق را آن زمان شود معلوم * كه كسوف وخسوف هست مرسوم

اين سخن از كتاب يوناني است * ماه از آفتاب نوراني است

چون شود سايهء زمين حايل * ماه باشد به تيرگى مايل

نورِ خورشيد از أو شود معطوف * وار نمايد به خَلق شكل خسوف

415

گفت دانا - چنانكه دانش يافت * كافتاب از سما ، چهارم تافت

ماه در برجِ اوّل است ، بدان * چون بوَد اجتماع در دَوَران

مِهر اندر حجابِ ماه شود * از براي كسوف راه شود

اندر اين وقت بر سپهرِ كبود * خَلق را آفتاب تيره نمود

برج بادي وآتشى بشناس * گِرد دوران چرخ رُوىِ قياس

240 هست جاى عُطارِد وبهرام * مِهر ومَه در أسد در اين هنگام

دان كه رجم شهاب خواهد بود * همچنين فتح باب خواهد بود

نظر هردو كوكبى بر هم * كه بوَد جايشان برابرِ هم

آنكه عقلش نظر صواب كُند * نام اين شكل فتح باب كُند

وقتِ سرما وباد ونَم باشد * دلِ دانا برى ز غم باشد

425 وار كُند مَه به آفتاب نظر * وار نَه مرّيخ بنگرد به قمر

يا به مرّيخ سعد برنگرد * يا از اين دو يكى به خور نگرد