تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — الصفحة ١٧٧

بروج منقلب وثابت وذو جسدين

هر مثلّث كه طبع دارد نار * شمس دان رَبّ وروز أو هموار

وانگهش مشترى است ديگر رَبّ * ياد گير اين سخن كه هست عجب

باز شب برخلاف كن تو قياس * روز وشب‌شان زُحل شريك شناس

آنكه باد است طبعش از تقدير * رَبّ روزش زُحل شناسم تير

تير در شب مقدّم آيد باز * هردو را مشترى بوَد انباز

170

آنكه طبعش مناسب است به آب * زُهره در روز هستش از أرباب

ديگر از بَعدِ زُهره دان بهرام * شب بوَد برخلافِ اين اقسام

هستشان روز وشب شريك قمر * اين بدان تا شَوى به عِلم سمر

وآن مثلث كه طبع اوست تُراب * زُهره وپس قمر شناس أرباب

باز در شب مَه است وپس زُهره * بشنو اين نكتهء خوشِ شُهره

هستشان روز وشب شريك مدام * آنكه خوانند نامِ أو بهرام

175

بشناس از بروج مادة ونر * تا در احكام باشدت رهبر

نر حَمَل دان وثور ماده‌شناس * همچنان تا به حوت گير قياس

بر فلك برجِ منقلب چار است * اندر اين باب حُكم بسيار است

حَمَل است اوّل ودوم سرطان * باز ميزان وجَدى نيك بدان

ثابت آمد بروج چار دگر * عقرب وگاو ودلو وشير شُمر

180 قوس وجوزا وخوشه وما هي * وصفِ ايشان اگر ز من خواهى

گويم اين عِلم هست بر من عين * كه بوَند اين چهار ذو جسدين